Қазақ Қадыр ақынынан айырылды | Abai.kz ақпараттық порталы. Абай. Алашорда. Кітапхана. Жаңалықтар. Мақалалар. Саясат. Мәдениет

 

Загрузка

Қазақ Қадыр ақынынан айырылды

Жәрдемші


22 қаңтардың  күні қазақ әдебиетінің аса көрнекті өкілі, ҚР Мемлекеттік сыйлығының иегері, Қазақстанның халық жазушысы, ақын Қадыр Мырза Әлі 77 жасқа қараған шағында өмірден озды.

Қадыр Мырза Әлі 1935 жылы 5 қаңтарда Батыс Қазақстан облысының Жымпиты кентінде дүниеге келген. 1958 жылы ҚазМУ-дің филология факультетін,  1960 жылы аспирантурасын бітірген. 1985-62 жылдары "Балдырған" журналында әдеби қызметкер, 1962-65 жылдары "Жұлдыз" журналында бөлім меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары, 1968-78 жылдары "Жазушы" баспасында поэзия редакциясының меңгерушісі, 1973 жылдан Қазақстан Жазушылар одағы  поэзия секциясының меңгерушісі, 1993 жылдан «Балауса» баспасының директоры қызметтерін атқарған.

Алғашқы өлеңі 1954 жылы «Пионер» журналында жарияланғаннан бастап қаламы қолынан түспеген ақынның 1959 жылы тұңғыш өлеңдер жинағы - «Көктем»жарық көреді. Одан кейін оның елуден астам поэзиялық, прозалық, сондай-ақ әдеби-сын кітаптары жарық көрді, өлеңдері мектеп оқулықтарына енді. «Жаңғалақтар», «Данышпан», «Кішкене қожанасыр», «Ноян қоян», «Алуан палуан», «Ой орманы», «Дала дидары», «Бұлбұл бағы», «Ақ отау», 2 томдық «Домбыра», «Жерұйық», «Ғибратнәмә», «Жазмыш», «Еңіреп өткен ерлер-ай», «Иірім», «Шырғалаң», «Алмас жерде қалмас», 2 томдық «Афоризмдер жинағы» сынды  туындылары оқырман жүрегінен  орын алды. Ақын бұнымен қатар 200-ден астам ән сөзінің авторы, көркем аударма саласында да елеулі еңбек етті. Шығармалары ағылшын, француз, неміс, фин тілдеріне аударылған. Артына ең көп еңбек қалдырған ақынның туындыларының жалпы көлемі 32 том. Оның 20 томдығы былтыр ақынның 75 жылдығына орай «Қазығұрт» баспасынан жарық көрген болатын.

 

Жиырма жыл ішінде

Ақиқат біраз жыл жылапты,

Тұншығып батыр ұл,

Батыр қыз...

Өтірік ыстаған құлақты

Шындықпен тазалап жатырмыз!

Жиырма жыл ішінде

Қайтсе де

Жақсы өмір болмасы айқын-ды.

Ең үлкен өтірік

Әйтсе де

Ең үлкен мінбеден айтылды!

Ақиқат біраз жыл жылапты,

Тұншығып батыр ұл,

Батыр қыз...

Өтірік ыстаған құлақты

Шындықпен тазалап жатырмыз!

 

Қорқыныш және сенім

Айналайын!

Көп нәрседен қорқамын:

Көң боп жатқан,

Тоң боп жатқан сор қалың.

Есек шықпай кім шығады қодықтан?!

Өгіз болмай не болады торпағың?!

Сонда, досым, кім ойлайды ел қамын?!

Сонда, досым, кім ойлайды жер қамын?!

Бірер сомға кітап алмай,

Жас ұрпақ

Шарап алып қайта ма деп қорқамын!

Әсері көп айналаның,

Ортаның.

Сары майдан артық несі тортаның!

Домбыраға қимағанын

Дәлдүріш

Дабыраға шаша ма деп қорқамын!

Жарыта ма ойлап тегі шорқағың?

Заманы өткен барқыт пенен торқаның.

Бабалары жатқан жерді тегістеп,

Би алаңы жасай ма деп қорқамын!

Толық емес,

Мұның өзі орта мұң.

Шындық керек,

Керегі жоқ жортаның!

Ақиқатты алдап-сулап,

Өтірік

Тағы қайтып келе ме деп қорқамын!

Бір ойласам,

Ойлайтыным сен,

Елім!

Орны бөлек арманыңдай көнемін.

Бабалардың даналығы

Ұрпаққа

Бір айналып соғады-ау деп сенемін!

 

***

Айналайын, абайла

Оразада беретін

Тиының жоқ пітірлік.

Кедейлік бар көретін,

Кедейлікке -

Шүкірлік!

Айналайын, абайла,

Тастайды жүк бүкір ғып.

Аман болсаң алайда

Бүкірлікке -

Шүкірлік!

Оразада беретін

Тиының жоқ пітірлік.

Кедейлік бар көретін,

Кедейлікке -

Шүкірлік!

Адам мәңгі тұрмаған,

Бәріміз бір шұқырлық.

Он баладан бір бала

Тірі қалса -

Шүкірлік!

Кейде доспен тіл таппай,

Көмдік кейбір пікірді...

Сүйген жарың ұл таппай,

Қыз тапты ма?-

Шүкірлік!

Түсті талай көзіме

Түсінбестік,

Күпірлік.

"Өз ақылың өзіңе!"

Демесең сен -

Шүкірлік!

«Қазақпарат»

 


 




Алла алдыңыздан жарылқасын!



Жатқан жеріңіз жайлы, топырағыңыз торқа, жаныңыз жаннатта болсын, жан аға!



Иманды болыңыз!



Алла шарапатымен жарылқасын .Иманың жолдас болсын.

Көк Тәңірісі - Тәңірінің Тұқымы жоқ, заты жоқ. Жер Тәңірісі Темірдің Тұқымы - түрік, заты - от!



Жаны жәннәтта болсын!

Қожа Наср-ад-дин Әл-Бұқари



Өкінішті!!!Жаны жаннатта болсын!!!



Н.М.М.



Бақыл болыңыз!



"Бәрін де мен көтеремін бәрін де
Аяқ-табақ салдырынан басқаның" деп тәтті әзілін қосып отыратын ақынның лирикасы қандай әсем еді, шіркін "Ата мекеннің" сөздері ше? Маңдайымнан сипап өткен самалды Қазағымның алақаны деп білем! Тіліміздің қасиетіне жан бітірген керемет таза ақын болатын. оны тірі кезінде "сараң", "арам"ттт дегендер айтылды Сол теңеулердің өзі де оны қарапайым қара қазақ етпей түйсігі мол дара адам етіп көрсететін. Ғұмырымызға шүкір, осындай ақынмен тұстас еткен, оның қадырына көз жеткіздірген. 60томдық Толстойды оқып шықтым дейтін, үйренуге, зерттеуге деген қандай құлшыныс? Осы ақынның қанында татардың да қоспасы бар шығар, таза қазақтан гөрі күрделі адам болған, шіркін! Әйеліне қалай ғашық болған!!!



Әлемі өзгеше Қадыр аға да өмірден өтті. Жанны жәнатта болсын! Алла жарылқасын! Қазақ әдебиетін өркендетуге қосқан еңбегі зор. асылдың тасқа айналды дегені ,осы шығар.



Алла жарылқасын!



Жатқан жеріңіз жайлы болсын Абыз Ақын.Иманыңыз жолдас болсын!



Әрбір өлеңінің философиялық түйіні мықты болатын .Н.М.М.



Топырағыңыз торқа болсын нар тұлға!



Жатқан жеріңіз жайлы болсын! Иманыңыз жолдас болсын!



Қаза қайырлы болсын ағайын!

Қайда жүрсең атамекен
Көкейіңде жатады екен
Күннің өзі қимай оны
Ұясына батады екен.
Жақсының аты өлмейді, ғалымның хаты өлмейді деген, артында қалдырған мол мұрасы тұрғанда Қадыр ағамыз мәңгі жасай береді.



Құдай соншылық бірден таныла салатын қарбыздықты күзеткен шал ғой деп пе едің!
--- жойқын



Иманды болсын! Осындай болған біздер бақытты! Қаракесек.



Қадір ағамыздың барлық дерлік шығармаларымен таныспын деп айтуыма болады.Ана тілің арың бұл, Ұятың боп тұр бетте, Өзге тілдің бәрін біл! Өзтіліңді құрметте!
немесе Достарға әзір төріміз, Дұшпанға көкжал бөріміз, Білгіңіз келсе қазақты Ән-күйін тыңдап көріңіз, деген тағы көптеген шығармалары афоризмдері қандай еді.Ленин туралы жазбалары бар еді, өзінің де ғұмыры осы данышпанның дүние салған күнімен келуі кездейсоқтық емес шығар.Айтамыз біздер ақын деп, Адамды шоқ боп маздаған.Ақынға керек ақыл көп, Асаулық керек аздаған деген ақын да бұл өмірден өтіпті ау.Амал нешік.Дүние жалған.Иманың жолдас болсын қайран Қадір аға!



күн-күн сайын тырысып,
Күн-күн сайын түле бір!
Мәңгі майдан тіршілік
Мәңгі күрес бұл өмір!
----- Қадыр Мырза Әлі
Ана тілің арың бұл,
Ұятың боп тұр бетте,
Өз тіліңді терең біл
Өзге тілді құрметте!



Жарықтық, жатқан жері жәннаттың бір бағы болсын! Артының иман байлығын берсін!



Кешірерсіздер,жоғарыдағы жазғаныма түзету:

Иманды болсын! Осындай АҚЫНДАРЫМЫЗ болған біздер бақытты! Қаракесек.



Байдан да қызық көрмеген,баладан да қызық көрмеген,өмірден өтті бір пенде.Бұл анасының құлпытасына жазған өзінің өлеңі еді.Енді-Аллаға мойнын иместен,Сәждеге маңдай тиместен,Бақиға кетті бір пенде.Қандай өкініш!



Жанын жанната болсын әз аға! Орны толмас өкініш, орны толмас қаза!



Әй қойшы осыны да. Ұлты үшін не істеді? Боқта бітірген жоқ. Қазаққа қазір ақын қажет емес. Болмаса Олжас Сүлейменов қай жеріңе олқы? Қазаққа ұлт азаматы керек. Ұлты үшін күреспеген ақынның азайғаны жақсы.



Іріктің аузынан шірік шығады.Қазақ үшін бірдеме тындырып жүрген болсаң атыңды айтып, телефоныңды қалдырып мен мынадай қазақ ем күллі қазаққа мұншалық еңбегім сіңді деші.Қадырдың қазақ үшін сіңірген орасан. Артында 32 том еңбек қалды. Болашақ ұрпақты тәрбиелеуге сөз, жыр қалдырды.Тіл үшін, салт-дәстүр үшін, болашақ ұрпақ санасына соны сіңіру үшін жыр жазды.Сен отырып-ап аузыңа келгенді тантисың. Осы ма сенің ұлт үшін күресің.Боқ та бітірмей жүрген сен Қадыр емес. Әруақ атады деп қорықпайсың ба? Қазақ андаймыз, қазақ мұнаймыз деп көкиміз, осындағы пікірлерден-ақ көрініп тұр осыннан қазқтың бар болмысы.Құры сөз, күндеу, даттау.Абай айтқан қазақ әлі сол қазақ. Өзгерген түгі жоқ. Алдымен өзімізді өзгертейік ағайын!



Атамекен. Домбыра. Тіл. Ұлт. Ойланғанда Қадыр Мырзалиевтің өлең жолдары еске түседі. Рухты ақын. Тәрбие ақыны.Сөзімен күрескер. Жаны жәннатта болсын!



Ұлы адам еді!! Жатқан жеріңіз жайлы болсын !! Иманды болсын!!!



Құшты бүгін далам мұң,
Ұшты бағы басынан
Үрпі суық қаламның
Айтарынан шошынам

Ажал-айла хақ екен,
Жетті Алланың әмірі
Көшті өмірден Қадекең
Қашты өлеңнің қадірі.

Қобызымның бос қылын,
Қостым үнге жұтатып,
Өңешімнің өксігін
Қоламтада тұтатып.

Өлді кеудем көшелі,
Кемел ойым көміліп,
Төсін шоққа төседі
Қара нарым шөгініп.

Жалған деген күнәлы
Жарты күнге татымас,
Құлагерім құлады
Бар екенсің, Батыраш.

Бойға жиып қайратты,
Бағындырдым сөзді арбап,
Қылқұйрықты байрақты
Құлатпаймын деп зарлап.

Хауыз-жұмақ кәміл бол,
Жолы ысырат көпірдің
Анам-халық, қабыл көр
Көңіл айтып отырмын.

Дүйсенбек АЯШҰЛЫ. Қызылорда облыстық "Сыр бойы" газетінің 26 қаңтар күнгі нөмерінен алынды.



Кешіріңіздер,25 қаңтар күнгі нөмірде жарияланған



Жатқан жеріңіз жайлы болсын!!!



топыра5ы тор0а болсын алла өзы жар болсын.



Кадыр акын былтыр 75 толган. Алі 76 толган жок. Калай "77-ге караган шагында" болады, Даурен?



Қаңтардың 5 күні 76-ға толды.Енді 77-ге қараған шағы емес па? Көрінген сөзден ілік іздегенше дұрыстап оқымай ма осылар. Бұны жазған Дәурен емес, ҚазАқпаратың материалы.Астында тұр сілтемесі.



Қадыр ақын өтті өмірден, жатқан жеріңіз жайлы, топырағыңыз торқа болсын. Жаныңыз жаннатта болсын Қадыр аға! Елін, жерін сүйген Қадыр аға қош болыңыз.
Самат



Иманы жолдас болсын! Жаны таза, жүрегі пәк адам еді! Алла біліп-білмей жасаған күналарын кешірсін. Қандай ақын еді, Алла жар болсын!



"Аллаға мойнын иместен,Сәждеге маңдай тиместен" дегенге жауап:
Қайыр, қош, қадірлі ақын Мырзалиев!
Сөз жазған оқырманын риза қылып.
Хадистен кем емес деп ойладым мен,
Жүректен жатса жақсы жыр жазылып.



Болашақтың ғалымы,
көңіліңе түй мұны.
азандағы мал үні,
Даламыздың гиміні.



Казак ушин улкен каигы Кадыр агамыздын дуниеден откени арине. казак десен озине тиеди,бирак али бир-биринин кемшилигин аитудан аса алмаи журмиз. Казак олмеи Кадир агамыз олмеиди, окирманы жасарган саин Кадыр агамызда жасара беред. Оданда Кадыр аганы анау-мынау дегенше, зерттеулеринди сураимын!



Жалгыз акын МУХТАР ШАХАНОВ деген кателеседи, АХМЕТТИ, МАГЖАНДЫ, САКЕНДИ КАЗАК ЗИЯЛЫЛАРЫН УМЫТКАН АДАМ ОДАНДА КУДАИЫН УТЫТСЫН КУН СОНБЕИ БИЗ СОНБЕИМЗ!



Ақынды жоқтау

(Қадір Мырза Әли рухына бағыштап)

Бір күні менде кетермін
Өмірден мына жырақтап
Сол кезде саған жетермін
Ақ гүлімді құшақтап

Бір күні менде өтермін
Жырымды жазып соңғы рет
Жұбаныш болған ғазиз жыр
Көзіңдң ғана өрнектеп

Сол кезде саған келермін
Аспаннан айды құшақтап
Құшағына енермін
Арманыммен асқақтап

Сол кезде мөлдір көзіңді
Сүйермін түпсіз төзіммен
Мақтанышына айналған
Әдемі, үнсіз сезіммен

Күнді де алып берермін
Жұлдызды моншақ саналған
Жырымды жазып кетермін
Махаббатымнан жаралған

Ендігі арман не керек
Айтсаңыз үнсіз ақ құсым
Мендегі әзиз бір жүрек
Өзің деп кетті пәк мүсін

Арайлы таң шапағаты төгілген
Күйбең тірлік машақаты өрілген
Жұлдызды ән жұмақ болып көрінген
Әттең, шіркін! Ақын кетті өмірден



Аллам өзің осы атамыздың жатқан жерін жайлы,барған жерін жұмақ,тойған тәмі тамақ етсін!Мен сізді енді әрққашанда мақтан тұтып жүремін өйткені мен сіздің мәнерлеп оқу сайысына қатыстым 1 ОРЫН яғни бас жүлде алдым!Бұл сіздің тақпағыңыздан алынған 4 шумақ:Нұр
Шалғайын шалқар малшыған
бұлт кетті
көктен кір кетті
топырлап ұрған тамшыдан
топырақ исі бұрқ етті!



Қадырдың қадырын білмеген қайран қазақ. Тірі кезінде айта алмаған сөздерди өлген адамнын сыртынан айтудын кажети жок кой, агайын. жаткан жерин жайлы болсын, Қадыр ага!



Қазаққа әлі де керек едіңіз! Амал қанша! Сізді сағындық. Міне, бір жыл өтіпті



осы ой жақсы жазылыпты



бұл ой жақсы жазылған.тек маған үй тапсырмасына берілген. содан кейін жаздым



екеуге өлеңін тауып берсендер жаксы болар еди

Пікір қосу

  • Адреса страниц и электронной почты автоматически преобразуются в ссылки.
  • Allowed HTML tags: <a> <em> <strong> <cite> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Строки и параграфы переносятся автоматически.

 

 

Мұрағат

Қазан 2014
ДсСсСрБсЖмСбЖс
-1012345
6789101112
13141516171819
20212223242526
272829303112

Айлық статистика

<<  >>

Ең көп оқылған