Жұма, 18 Тамыз 2017
Деп жатыр 5224 153 пікір 28 Шілде, 2017 сағат 11:31

Xалха-моңғолдардың Шыңғыс ханға қатысты 7 өтірігі

Бірінші өтірік

«Біз Моңғолмыз» дейді, ал қалмақтар мен буряттар олардан қалыспай калмык-монгол, бурят-монгол болып алған. Шындық – моңғол атауы тарихтағы Моғолстанның шын моғолдарымен бірге халық атауы ретінде тарих қойнауына кеткен, бүгінгі «моңғол – біз» деп жүрген халықтың шын атауы – Халха.

Екінші өтірік

Барлық жерде Халхалар жар салып: «ШХ ру-тайпаларының бәрі бізде бар» деп айтады, ал шындығында ол өтірік, оларда ешқандай да – Найман, Коңырат, Жалайыр, Дулат, Керей секілді көп ру-атаулар атымен жоқ.

Шындығында оларды бұрын Мәнжүр империясы отток пен хошунға бөліп араластырып тастаған, сол себепті оларда қазақтағыдай әр ру бөлек ауыл болып отырмаған, сол себепті де Халханың еш қайсысы ата-баба руын білмейді.

Халха егемендік алғалы бері ШХ-ны басты «герой» етіп алып, соның атына сәйкес болу үшін, 1990 жылдардан бастап әр халхас өзінің жеке бас куәлігіне руын жазу міндеттеледі, ал білмесе нені жазады? Әрине газет-журналдан оқыған ШХ-ның руын жазады, сөйтіп Халханың жартысынан көбі Боржигон болып алған, ал кішкене ұяты барлары Найман, Жалайыр т.б ру атауларын алған.

Ең масқарасы мынада ғой: мысалға әкесі – найманмын десе, бір баласы – бөржегін болады да, бірі мен жалайыр болғым келеді дей салады.

Бурят пен қалмақтар өз руын біледі, сол себепті оларда ШХ-ның ру атаулары жоқ.

Халханың өтірігін шығару жолы:

Қай рудансың?

Ол рудың Таңбасы қандай – суретін көрсет?

Ол рудың ата-қоныс жері қайда, картадан көрсет?

Ұраны қандай?

Ең бастысы ол ру ары қарай қандай руларға бөлінеді?

Осымен өтірікшінің үні өшеді.

Үшінші өтірік

Қазір Халхалар мемлекеттік тұрғыда ШХ-ны дәріптеп, түркі-моңғолдарының бұрынғы бүкіл салт-дәстүрін, киімін өздеріне алып жатыр. Ал шындығында Халханың салты мен киім киісі мүлдем басқа болған.

Негізі Халхалар онша дамымай қалған, мысалға арбаларына қарасаңыз, дөңгелектері өте дилетантты түрде жасалған, тек қана жақын жердегі жүктерді тасымаса, ондай дөңгелекпен көрші ауылғада жету мүмкін емес шығар.

Ал ШХ моңғолдары бала-шағасын жүктерін тасып, өздерінің керемет үлгілі арбаларымен бүкіл әлемді шарлап шыққан.

Тағы Халха қайтыс болған адамын ешқашан көмбеген, далаға лақтырып тастайды.

Өтірігін шығару жолы:

Гуглдан «Монголия 19 век фото» деп теріп шыққан суреттерді Халханың бетіне басу.

Тағы «Монгольская телега» дегенді теріп шыққан фотоны бетіне басу.

Өздері жеп көретін Мәнжүрдің фотоларын көрсетіп, міне сенің шыққан тегің деп бетіне басу керек.

Төртінші өтірік

Халхалар ШХ тілі біздікіндей деп айтады.

Ал шындығында Қарақорымға барған Франция королінің елшісі Рубрук моңғол сөздері деп жазып кеткен сөздің барлығы, ол бүгінгі қазақ сөзі, ал халхада ол сөздер мүлдем басқаша аталады.

Мысалға, Рубруктың жазбасы бойынша:
– Кефир – айра, қазақша айран
– Кумыс – комос, қаз – қымыз
– Курт – гиурт, қаз – құрт
– Сурок – согур, қаз – суыр
– Архар – аркар, қаз – арқар

Өтірігін шығару жолы:

Осы сөздердің халха аудармасын сұрау, сосын Рубрукта осылай деп бетіне басу.

Негізі басқа халханың көп сөзі түркі тіліне келеді, олар бізден алдыңдар деп айтуы әсте мүмкін. Оған көне түркі руника жазбасын, немесе 10 ғасырда жазылған Махмұд Қашқаридың Түркі сөздігін көрсету керек. «Міне, бұл сөздің бәрі ШХ-да моңғол атауы да шықпай тұрып, түркі сөзі болған» деп.

Бесінші өтірік

«Тайная история монголов» аталған жазба Халха тілінде жазылған дейді. Бұл жазба қытай ироглифімен жазылған және оны орыстар тауып алып, оригиналын жойып жіберіп, өздері халха тіліне ұқсастырып латын әрпімен транскрипция жасаған.

Өтірігін шығару жолы:

Қытай иероглифі ол әшейін сурет, мысалға «Ит үрді» деп жазғысы келсе, ИТ және ҮРДІ деген сурет салып береді болды, оны қай тілге аударсаң да, сол тілде сөйлеп шыға келеді.

Одан бөлек орыста шындық жоқ.

Алтыншы өтірік

Ескі моңғол жазбасы деген жазу, бүкіл жазу халха тілінде жазылған сымақ және әлі күнге дейін олар онымен жазады-мыс.

Өз басым, осы жазуды оқуды үйрене алмай-ақ қойдым, ал жасалған транскрипциялар өтірікші, тарихшы-сымақ орыстардікі, сол себепті оған сенім жоқ.

Ал сол 12-13 ғасырлардағы моңғол хаттамаларына келер болсақ, арап әрпімен және латын әрпімен жазылған жазбалардың бәрі түркі жазуы болып есептеледі.

Мысалға, арап әрпімен жазылған хат ол – Күйік ханның Рим Папасына жазған хаты таза түркі тілімен басталып, арғы жағы парсы тілінде жазылған.

Рим Папасының елшісі Плано Карпинидің сөзіне сүйенсек, алғашында моңғолдар хатты өз тілінде жаза бастайды, сосын бірақ біздің тілден Рим Папасына ешкім хатты аударып бере алмас деп, қалған хатты сарацин тілінде жазды екен.

Ал латын әрпімен жазылған дүниеге, еуропа миссионерлерінің Алтын Орда көшпенділерін христиан дініне үгіттеу мақсатында жазылған Кодекс Куманикус туындысы. Бұл туынды бір күнде пайда болған жоқ, олар бұны жазбай тұрып моңғолдарға қаншама елшілік жіберіп, тілдерін әбден зеріттеген.

Бүгін бұл туындыны Қыпшақ жазу деп атап жүр, ал расында бұл Алтын Орданы құрған түркі-моңғолдарының жазбасы.

Ал бүгінгі Халхасиядыға кездесетін көнеұйғыр жазуы шындығында оларға Мәнжүрден келген, Мәнжүрлер көнемоңғол жазуын өздеріне бейімдеп өзгерткен, сөйтіп бүкіл өздерінің Мәнжүр империясына таратқан, сөйтіп халхағада жеткен бұл жазу.

Тағы Хазарицы деген Ауған халқын өздеріне туыс қылып алған, ол бос сандырақ, олар иран тілінде сөйлейді, ал монгол сөздері бар дегені, өзіміз білетін халха тіліндегі көптеген өзіміздің түркі сөздер, сонау руникамен және 10 ғасырда Қашқари сөздігінде жазылып кеткен.

Өтірігін шығару

Сендердің жазуларың ол Мәнжүр жазуы деп бетіне басу, тағы көнемоңғол тілінде «Ц» әрпі мүлдем болмаған, ал халха тілінде «Ц» әрпі жиі қолданылады.

Жетінші өтірік

Ген бойынша «сендер біздің халхадан» тарағасыңдар деп, өздерінше С3 атаулы гаплогруппаны өздері иемденіп алған, ал шындығында ешқандай Ген-гаплогруппа ұлтқа, тілге бөлінбейді, себебі олар 10 мың жылдар бұрын, ешқандай ұлт болмай тұрғанда пайда болған. С3 гені көптеген ұлт өкілдерінде бар, Америка үндістері мен, Автралия аборигендерінде де бар, сонда оларда Халха болғаны ма?

Ең көп бізде кездеседі деп уәж айтуыкәдік, шындығында бұл геннің ең жоғары концентрациясы кездесетін халық – Мәнжүр халқы. Халха Мәнжүрден көп таяқ жеген, иттің етінен жек көреді оларды.

Өтірігін шығару:

«Сонда сендер халхалар Мәнжүрден тарағансыңдар ма?» деп төтесінен сұрақ қойып, жауап талап ету.

Осыны әр қазақ баласы білсе дұрыс болар еді, әйтпесе көбіміз сол «совоктар» жазып берген тарихпен жүрміз.

Сәкен Сайлауұлы
153 пікір
Қап, ойбайай! 2017-08-18 01:00:08
Алатау быт-шыт қылыпты ғой, намыс қайда? Өстіп масқара жеңіліспен отыра бересіңдерме?
Алатау 2017-08-16 22:15:31
Кезі келер істердің оңы тұрып, Құдағыйға қашанда көңіл түрік. Ембіде сәтті күні алдан шығып, Ойылға да алармын шомылдырып.
Алатау жігіті 2017-08-16 21:55:53
Іздеген тау мен қырат, даланы асар,/ Құдағайлар, құдалар араласар./ Қарамай бір сараңның ашуына,/ Құдағай ебін тауып хабарласар./
Алатау жігіті 2017-08-16 21:48:51
Алатау мен Атырау құтты мекен,/ Алатау бұл жолы да ұтты ма екен?/ Құдағайға хат жазып, ашуланған,/ Апырай, сараңдығы соншама - бұл кім екен?/
Құдағайға деген жазғышқа 2017-08-16 21:01:05
Немене отырсыңба аштан қурап,/ Жығылып, қалардай боп ішің шулап,/ Бұтыңдағы екі картоп, бір маркопты,/ Жей салшы айналайын турап-турап./
қазақ 2 2017-08-16 17:36:29
Қойдым, көке!
Қазақ 2017-08-16 16:40:31
Қазақ 2, сен бала, бар! далаға ойна, шошаңдамай!!!
Кім жеңді? 2017-08-16 16:25:32
Алатау жігіті керемет басымдықпен жеңді.
Қазақ 2 2017-08-16 16:23:47
Ой қандай керемет! Әскерге жалдамалы көнтірәктініктерді алуды Шыңғысқан бастаған екен ғой. Ол өзіміздің керей Шыңғысқан. Сондықтан қазақ дүниежүзінде бірінші болып көнтірәкті әрмия құрған. О міне мақтаныш қайда!
Қазақ 2017-08-16 13:49:02
Шыңғысханның әскерін ол кезде "қазақтар" деп атаған. Жаулап алған жерлерінде әскерге жергілікті тұрғындарды да алған. Оларды бала кезінен алған. Орыстар балаларын "Придет Бабай-аға и заберет тебя" деп қоқытады екен. "Баба-яга" содан шыққан. Оларды атқа отыруға, соғыс ісіне үйреткен. Қазақтар ол жерлерден кеткеннен кейін сол әскерге алынған жергілікті тұрғындар "казак" болып қалып қойған. Деньги, рубль, казна, курган, дуван, караул, есаул, тағы басқа көптеген сөздер бізден қалған. Казактардың қайдан пайда болғаны туралы болжамдар көп, солардың ішіндегі шындыққа жанасатыны мынау: А. Черницкий. «Начало и конец казачества. Эпопея длиной в 800 лет»: «Русские княжества, как и прочие окрестные государства, платят тамгу (дань) «монголам» – скотом, зерном, фуражом и «живой» десятиной, т.е. по 1/10 всего населения ежегодно. В итоге зарождается образ Бабы-яги, матери пугают детей: «Не плачьте, придет бабай-ага („старый дядя“) и возьмет вас». Численность «монголов» невелика. Приходится привлекать покоренные племена (русские, финно-угорские племена) к охране границ и путей сообщения. Парней «монголы» сводят в десятки, учат верховой езде и обращению с легким оружием. Находясь днями в седлах, они превращаются в удалых наездников. «Монголы» называют их «казаками» – по имени кочевников, покоренных (поправка – не покоренных, а объединенных) еще Чингисханом. Ушные серьги и взбитые чубы кочевников казаков быстро приживаются и среди прочих «казаков» – русских, финно-угорских и др... Темников (десятитысячников) казаки зовут «атаманами» от монгольского «ата тумен» – «отец тумена» (отец-командир). В бою казаки атакуют по-«монгольски» – лавой. Разбившись на мелкие группы, первый эшелон с монгольским ревом «Урагх!» («Вперед!») (тут ошибка, не «Вперед!», а «Аруах», звали святых духов) охватывает противника с флангов и тыла, второй эшелон берет ясырь. Делят его на «дуванном» кургане по правилу «без атамана дуван не дуванят», иначе неизбежны кровавые распри («дуван» – «совет», «думан» (каз.)– «веселье, пиршество, праздник»).»
Құдағайға 2017-08-16 12:14:09
Құдағай-ау, болдың ба сәбіз турап? Гей ме, дөй ме, қайтесің оны сұрап? Кездескен соң айтарсың, сонда бірақ, Мақтаныштан атыңнан қалма құлап.
Алатау жігіті 2017-08-16 12:04:47
Атырау алшын сөкті ме жабырқатып,/Өкпеңді тез шаймасаң қалар қатып./Құдағай-ау, келсейші, Алатауға,/Сайрандап, ойнап, күліп, шер тарқатып./Дұрыс қой бұл дүниеде әзілдескен,/Мұқалмаса болды ғой назың сестен./Жұқалатып қояйық арасында,/Өзіңдей сары палауға сәбіз кескен./
Құдағый 2017-08-15 22:38:27
Алатаудың жігіті айласы мол,/ Гей дейдіғой сені жұрт распа сол?/ Гей болсаң ырбаңдамай жөніңе бол,/ Кет, қасыма жолама, а ну пошол.
Алатау жігіті 2017-08-15 21:18:45
Құдағайға өтініш: /Құдағай, ебін тапсаң ұрланып кел,/Шәліге танымастай оранып кел./Кездесулер қашанда қуаныш қой,/Сол жолғыдай бұл жаққа нұрланып кел./
Алатау жігіті 2017-08-15 21:10:53
Құдағай, шәй іштің бе, терің тарап,/ Сонан ба, бетің қапты бері қарап./Дегенмен Алатауды ұмытпапсың,/ Қызыққа батқан сәтті ішіп шарап./Басқаның бос сөздерін қайтесің, сен,/Алатауға келсейші, шашты тарап.
Арлан 2017-08-15 19:41:57
Модератор ! Сізге 04.08.де мақалаға қатыссыз сөздерді алып тастауды сұраған едік, немесе басқа тараптың айтар пікірлері жоқ болса мақаланы да алып тастаңыз.
Құдағый 2017-08-15 17:11:19
Алатаудың жігіті, көңілі кең, Құдағыймен айтысып əзіəзілдескен, Сақта құдай, сақтасаң жігіттерден, Интернетте қыздармен өсектескен..
Құдағый 2017-08-15 16:48:09
Атыраудың қақ ортасы Жайықпекен, Құдағыйға айтысу айыппекен, Қай бабаңның шежіре тарихында, Құдағыйға айтысты айып деген. Жігіті Алатаудың айтыста жұр, Айтысып құдағыймен сайыста жұр, Оларды көрəлмаған кейбір "шірік", Тығылып "гей" иттердің сайтында жұр.
Білгіш 2017-08-15 06:41:31
Ол жабайыларыңды қойшы. Белгілі емес пе! Мен одан да бір қызық хабар естідім. "Алаш айнасынан" бір сұлу жазыпты. Мына еректер әйелдің миына кірмеген тұрапайы да анайы сөздерді қайдан табады екен деп. Бір материалдарға қатысты отандық гей-сайттарды шарладым, тым көп екен ғой, жайлап, дендеп кетіпті , құдай сақтасын дейді. Құдай сақтаса өз-өзіне өлең жазып айтысып жүрген мына Алатауыңнан сақтасын ! "Құдағайға" нағыз дайын кандидат қой.
Аңқау 2017-08-15 06:29:38
Туристердің сүйікті орны Англияның оңтүстік-батысында бір жерде 14 700 жыл бұрын кісі етін жейтін адамдардың мекені болған дейді "Бақ" кз. Олар өздерінің тайпаластарын да жеп отырған. Себебі дұшпанын жеген адам оның күш-қуаты өзіне дариды деп ойлаған. Мыналар солар емес пе? Барлығы жабылып әлдері келмей жатқан Алшын Атырау басқа тайпадан ғой.
Арланғали 2017-08-15 03:22:11
Маладес, Алатау ! Сөзге шебер екен !
Атырау Алшынның құдағиы 2017-08-15 00:46:52
Құдағыйды жыр қылып, өңкей батыр, Қылатығұн талап жоқ үйде жатыр, Бір-бірімен дауласып ырылдасып, Бір-бірінің к**терін тырнап жатыр ай ай ай айййййй.
4 2017-08-14 23:06:59
Өзіміздің Алатау ғой "құдағайы". Ішің білсін..әриайдай.
Арланғали 2017-08-14 21:04:22
Түу, бекерге Атырау Алшынның құдағиының еңсесін басып тастадыңыздар. Әзілдесе де біраз жерге барып қап еді.
қорқақ 2017-08-13 21:10:06
Украина Монголияға 12-13 ғасырда Батый Киевте геноцид жасады деп Монголияны бопсалап жатыр.Шынғыс ханды төре жалайыр,адайлар қазақ деп жатыр,Бүткіл дүниежүзі ертеңгі күні,Қазақстанды Украина құсап бопсаламай ма ? Ертең сондай жағдай болғанда Шот Аман ағамыз не дер екен ?
4 2017-08-13 20:22:45
Құлсары,Күңсарыңды білмейм.Алатау жігіті Алшын Атырауыңды шалқортасынан түсірді.Жеңіс Алатау жігітінде.
З 2017-08-13 18:19:44
98-ші пікірді оқы. "Алатауың" бопсаға шыдамай а*ды қолдан беріп қойды Ха-Ха ! Құлсары дегенің "Атырау" ғой, ха-ха !
4 2017-08-13 09:08:52
Атырау Алшын енді З атымен жазып отыр. Оңбай жеңілгенсоң шығуға бет, батылдыққа к*т жоқ.
З 2017-08-13 03:14:53
Кеселді жалқау, қылжақ бас/ Сыртың пысық , ішің нас/ Жүлдеңді өзің алғайсың/ Бетің бар ғой ұялмас. Абай.
Кім жеңді ? 2017-08-12 21:58:54
Құлсарының жігітіне жеңді деген жүлдесін беру керек. Әділдік болады ол.
Еділ қаған 2017-08-11 07:10:48
Жоқ, ол да түбі бір түркі. Жужанның тарихта екінші бір аты - авар, иә, Кавказдағы авар халқы . Қызық емес пе. Авар қағандығы осы Бұмынның тұсында екіге бөлініп кетулі. Батыс авар қағанатының қағаны Шэлун ордасы Монголдың Халха өзені бойында болған. Шэлун аты - Шыңғыс ханның ата-тегін естушілерге таныс болар деймін. Шэлуннің меркіт қалыңдығын Шыңғыс әкесі зорлықпен тартып әкетеді емес пе. Бұл арада үйлеспейтіні уақыттар арасы, 6-7 ғасыр жоқ. Бұлар да ескі аңыздармен құралған деуге болар, немесе осы аттас адамдар сол кезде монгол арасында болғаны. Оны тарих шешер. Осы авар тайпалары бір бөлігі Корея , Солтүстік Қытайға. екіншісі батысқа ығып, 6 ғасыр соңына дейін Еділ бойымен солтүстік Кавказ тайпаларымен қосылып Византия мен , кейін Алания, Касахиямен көрші болды. Және осы аварлар Монголияны 150 жыл билеген. Гоби шөлін қыстап, Селенганың жоғарғы ағысын, Хингайды жайлаған. Соңғы қағаны Анағүй болды. Мұның бәрі Халханың манжурларға қатысы жоқтығын да көрсетеді. Аварларды Естми қаған Каспийден асырып салған ("Авар қағанаты"). Бұл тарихтарға қарасақ түркілер шежіресінің өзі тым күрделі. Шатасқан түйіндер көп. Бір сөзбен таратып айту мүмкін емес. Тайпалардың ұлтқа бірігу, не бөліну процесі ұзақ ғасырларға созылады..
Арлан 2017-08-11 06:27:06
Қара Ыссық қаған әкесі Бұмын қаған 6 ғ.да жужандарға жорық жасап, одан соң теленің 50 мың түтінін өзіне бағындырған ғой. Сонда жужан дегендері кім, қытай ма, әлде монгол ма.
Еділ қаған 2017-08-11 06:11:01
Шежіре деректе қырғыздар 40 тайпадан құралған ұлт. Енесей, Еренқабырға қырғыздарына бөлінеді. Түркілерге жатпайтын келдеке, күркіре, байеке, тазеке, қалша (қалаш - алашты шығарып жүргені осы), қалмақ, сартқалмақ, т.с. аталған монгол тобы бар. 17-18 ғ.да оңтүстік Сібірден қалмақтар Ыссық көлге көшіріп әкелген ("түбі бір түркі"). "Алаш" айтқан үйсін тотемі черный гриф атауымен сол ғасырда батысқа ауған таз тайпасы өздерін қаратаз - тазқара атайды. Байұлы тайпалары ысық пен таз қырғыздар келгенше Ыссық көл төңірегін жайлаған дейді. Қырғыз арасында аз ғана ыссық руы болса да, бұлар бір-бірін білмейді.
3 2017-08-11 05:52:03
кім жеңгені тещаңның мамағына керек пе еді
Кім жеңді 2017-08-09 20:23:34
Құлсарының Көктасы әзілдеп қосылсада жеңіп кетті ғой, маладес, сөзге шебер екен.
Арлан 2017-08-08 01:29:14
Қайдағы Көктас ?! Ол ана біз айтқан Қарағандының (Орталық Қазақстан) "ала қарғасы" ойлап тапқаны . Ол туған Ақтоғай ауданына қараған Көктас деген ауыл қазір "Көшкен бір көкжиектен көш есімде, Сол көшпен сенде қоса көшесің бе. Әкемнің сөзін естіп, көзін көрген, Бір шал жоқ Қарқаралы көшесінде" деп жазған Қарқаралы ауданына қарайды. "Уақыт ала құйын ағын еді, Бар ма көмескі сағым өңі. Атының үзеңгісі Ақсұңқардың, Атымның үзеңгісі қағып еді" дейтін көп қарғаның ішіндегі ақ қарға құрдасына ренжімейді. Бағыланын жеп, қымыз-шұбатын сіміріп қырда жатыр. Құдасының 85, құдағайының 80 жылдығына, келін түсіру тойына дайындалып жатыр. Осы апта ішінде болады. Құдалары алты ата әлімдер. Күйлі, малды кісілер, ауылда тұрады. Пайғамбар жасынан асқан ағалар әр ісі мен сөзіне жауапты болса дейміз. Ендігі ақсақалдар осылар емес пе.
Рр 2017-08-08 00:24:33
Алшын Атырау қайда ? Көктастың қағынғандарын таптыңдар ма?
Арлан 2017-08-07 20:17:00
Егер Тоқтамыс хан өз теңгесін түркі - ұйғыр - оғыз руносымен жазған болса Ақсақ Темірдің ақшасы , іс қағаздары қай тілде жазылғанын білу маңызды. Үшінші тұлға - Едіге күдік туғызады. Себебі Едіге - оның өз шын есімі емес, Басқа ел, мыс. орыс тарихында ол басқа есіммен танылған және Тоқтамыс пен Темірланға да екі жаққа қызмет еткен. Тоқтамысты сатып кеткен. Едіге меніңше, исламның басқа тармағынан жіберілген жансыз, барлаушы, немесе ұйымдастырушы сияқты. Оның үш түрлі ата тек шежіресі бар. Оны әлі зерттеу керек. Сонда қазақ тарихы ойдан құрастырылған аңыздардан арыла бастайды. Асан Қайғы аңыз шежіресі де сол. Аққойлы-Қарақойлы мем. арасында (түркі-оғыз бен исламият) арасындағы басты адамдардың бірі, Аққойлының абызы, ұйымдастырушысы ұзын Хасан туралы батыс, иран, түрік тарихтары бар. Ол тарихқа Ақсақ Темір ұрпақтары (Ұлықбек) қолдауымен келген болды. . Менікі тек өзіндік ойым. Бұған әрине біздің тарихшылардың бұрын жазып берген, жазылып жүрген тарих орбитасынан шығуға қауқары жете қоя ма, белгісіз. Тарихтың өзі іздену, жаңа көзқарас пен қортынды жасаудан тұрады емес пе. Ал біз кәсіби тарихшы емеспіз ғой.
Еділ қаған 2017-08-07 18:40:01
Алашқа ! Жаңағы Сіз айтқан Құман-Қобан руы хахас ішінде бар екенін айтуды ұмытып кетіппін. С.Бизақовтың "Түбі бір түркілер" кітабын қараңыз, соның ішінен табасыз. Хахас, Шорлар Оғыз-Қырғызға туыс халық. Қыпшақтармен тілі бір. Бұған қарасақ олардың да бір кезде батыс қағанатпен аралас-құралас болғанын, Кавказ, Қырым аймағында болғанын аңғарамыз. Алшын Атырау айтқан Кубандағы Архызға (Ескі Жұрт) жақын Қалқа өзені де сол маңда ғой. Қалқада 1220 жылдары Шыңғыс ханның барлау соғысы жүргізілген.
Арлан 2017-08-07 18:27:24
Манжурлер қабылдаған Ұйғыр рунасы туралы айтқанда оның Қытайдағы Құбылай империясы төл жазу болғанын естігенбіз. Сондай-ақ күні кешегі шыққан "Құбылай" фильмінен оны халха-манжур шығару үрдісі жоқ па деп ойлауға да болар еді. Тарихта Құбылай империясын негізіне қазақ арасындағы белді рулар найман, жалайыр, қоңырат, үйсін, тіпті Алшындарға дейін болғанын олардың өз тарихынан біліп отырмыз емес пе. Бір қызығы Алтын Орда теңгелерінде, мысалы Тоқтамыс хан ақшасы осы ұйғыр - оғыз рунасымен жазылған дейді. Бүгінгі осы "Абай" кз- де бір хабарда "Іле Қазақ авт. оболысында 1 млн. 600 мың қазақ тұрады. Соңғы кезде оларды қытайландыруға күш салып жатыр" дегенді оқыдық. бұл деген Монголияның жартысы ғой. Біз біле бермейтін ішкі аймақтарда түркі қандастарымыз қаншама. Оның ішінде өздерін Ақман, Қараман атадан шығаратын селжүк салар руларыда бар екенін біліп таң қалдық. я, тарих-шежіре қызықты тақырып .
Еділ қаған 2017-08-07 17:36:08
Өте дұрыс пікір. Көк түріктер тарихын қазақ жеке иелене алмайды, Міне, пікір таласымыз сол үшін айтылып жатыр. Шыңғыс сонау хахас, шор халықтарынан шыққан күннің өзінде , қазақ ішінде жүрген өз төрелеріміз сол ұлттан шыққанын мойындағысы келмейтіні түсінікті емес пе. Сондықтан оларға Шыңғысты қазақ жасау анағұрлым тиімді. Шежіре міне, осы жерден шиеленісіп кетеді де үлкен-үлкен даулар болады. Ол үшін біз, мысалы шындықты айтқаны үшін Алшын Атырау сияқты қазақ шежіресі мен тарихына тың көзқараспен қарайтындардың кінәсі не?! Мына мақала да қазіргі заманғы түркілер тағдырына ортақтас, әрі шындық деп білеміз.
Алаш 2017-08-07 08:17:08
Əмір Темірдің тегі моңғолдың барлас руынан. Ал қазіргі өзбектер, біздің псевдотарихшы сымақтар сияқты оны өзбек қып қойыпты.Əмір Темірдің ұрпағы Бабур, көшпелі өзбектерді иттен тарқаған жабайлар дейді. Жəне Бабурдың, көшпелі өзбектермен соғысып, солардың қыспағынан Үнді жеріне көшуіне қарамастан, өзбектер тарихты бұрмалайт. Неге? Өз əкəңдарға да бір тарихи ұлы тұлға керек.Шəйбəнилер бұл рольге жарамайт. Себебі олар қазақтардан жеңіліп көшіп келгендер. Ал өзбекке Əмір Темір керек. Ал ол өзбек емес. Не істеу керек. Тарихты бұрмалаудан басқа ілəж жоқ. Үнді жеріне барған Бабурда өзін өзбек деп атаған емес. Ол жəне оның ұрпақтары құрған империя Ұлы моғолдар империясы деп аталат. Соған қарамастан Əмір Темірді өз əкəңдар, өзбек мемлекетінің негізіе қалаушы дейді. Ал біздің қазақтың тарихы шынайы тарих. Оның негізін қалаған Жошы ұрпақтары. Ал, Көк Түріктер қағанатын қазақ жеке дара иемдене алмайт. Ол тарих барша түрікке ортақ тарих.
Алаш 2017-08-07 07:55:26
Қара қарға- черный гриф, ежелгі Үйсңндердің тотемі. Қытайлар Ұйсіндерді " қара қарғалар деп атаған". Черный грифтің қазақшасы Таз қара болады. Аңыз бойынша таз қара қүс, жерге жақындап келіп жер бетіндегі тірішілік атаулын өртей бастағанда, күнді басымен көтеріп жоғары көктегі орнына апарып қойған екен. Содан басы таз боп қапты, ежелде ол əппақ төбесінде шашы бар қүс болған екен деген аңыз бар. Үйсіндердің өз билеушілерін " Күн би" деп атағаны қытай жазбаларынан белгілі.Олар хан сайлағанда, хандарын ақ кійізге салып , төбелеріне көтерген.Алшын Атырау мен сіздердің халханы, қара қарға деп шатысып отырғандарыңыз осы. Керейттерде осы ежелгі Үйсіндердің моңғол жерінде қалып кеткен бір бөлігі.Керейт дегені моғолдың хэрээ, көпше түрі хэрэид- қара қарғалар деген сөзі.Халха мен Керейт, Керейді шатыстырмаңдар. Хакас деген негізі Қырғыз деген сөз.Ежелгі қытайлар тілдері бұралмаған соң Хагяс деп ежелгі тарихи құжаттарында бұрмалап жазып жіберген.Хакас атауы содан шыққан. Қурыхан атауын ежелгі қытайлар Гянгун деп атаған.Құрханға тілдер келмегендіктен осылайша бұрмалаған. Халха деген сөз моңғолшадан, қазақшаға аударғанда " Қалқан" болады. Өз жерлерін, жоңғардан онан соң мəнжұрлерден қорғаған моңғолдар 16 ғасырда өздерін осылайша, ата-баба жерін қорғайтын қалқандармыз деп атаған. Бұл ат содан қалып кеткен. Моңғол ұрпақтары қарақалпақ, өзбек ішінде баршылық. Олар маңғыттар, шүйттер. Самарқан жеріндегі барластар, Нүкуздер. Барлас, Нүкіс, шүйт деген рулар қазақ ішінде де бар.Олар жұзге кірмейді. Нүкістер, Шімкенте баршылық. Қарақалпақ, Өзбек ішіндегі қытай руы, ежелгі қидандардың ұрпақтары.Олар қарақытай атыменде ежелден белгілі жұрт. Ауғаныстанда 5 миллиондай маңғыттар бар, дари тілінде оларды хазарейлер деп атайды. Хазарей деген Хазар-мың деген сөзден шыққан. Шыңғыс хан, дешті қыпшақты Жошыға тапсырғанда оның қасында аттың төбеліндей ғана маңғыт жене т.б. рулардан құралған моңғолдарды қалдырған.Жошының əскерінің қалған 95 пайызы түрктер болған. Бұл дегені Дешті қыпышақты, Щыңғысхан күшпен басып алған жоқ, көпшілігі хорезім шах пен соғысу үшын Шыңғысқа өз еріктерімен қосылды деген сөз.Моңғолдар мен соғысатын əнəу арқа кавказ бен оңтүстік орыс жеріндегі Құбан-Қумандар. Қазіргі, Кубань, Қобан атау солардан қалған. Əбілқайыр Шайбани заманында маңғыттар қатағандар жəне сол сияқты Дешті Қыпшақта қалған моңғол ұрпақтары Шайбанилерді қолдады.Кейін олардың бəрі Шайбанилерге еріп қазіргі Өзбекстан жеріне кетті. Қалған бірлі жарымдары қазақ аталып кетті, бірақ жұзге кірмей қалды.Кейін келе қазіргі өзбек жерінде Шыңғыс тұқымдарын хан сайлау мұлде тоқтады.Хиуаны қоңыраттан шыққан хандар биледі.Бұқарды маңғыттан шыққан əмірлер биледі.Қоқанды билеген зандардың тегі Шайьанилер мен өзбек жеріне кеткен қыпшақтардан шыққан.
Еділ қаған 2017-08-07 06:29:41
Шындығы бар. Себебі басқа халық түгел олар өз қазағының руларын айыра алмайды. Біздің ағаларымыздың көбі Сталиннің жетімектері емес пе. Былайша "Сталин балалары". Оларға ренжуге болмайды. Олар түгел әкелері де айта алмады. Сөзді неғұрлым қысқа айтпақпын. Түркінің бір бұтағы - хахас, шор халықтары қаягас, хаас-хаат, қызыл, қойбол, қарға, т.с. руларға бөлінеді. Бұларды қытайлар динлиндер дейді. Өз мем. қағандары болған. Монголдарға билік еткен. Көк тәңірінің (аспанның) ұлдары санайды. Қытайша теле, телес, теленгт осыдан шыққан. Яки р , ө дыбысы қытайша жоқтықтан Шыңғыс қағанмен келген төре, төлеңгіт деуге болады және хаас-хаат дегені қият емес пе деп ойлайсың. Бұлар бір жағынан енесей қырғыздарымен туыс. Қарға руы қалқа-халха аталуыда мүмкін. Батыс қағанатпен де байланысы болған.
Арлан 2017-08-07 05:52:09
Алшын Атырау айтқан Қалқа-Қарғаның мына Халхаға қандай қатысы бар. Ана біреу сылдыр өтірік деп, дау содан басталды ғой.
Еділ қаған 2017-08-07 05:44:49
Мен жақында В.Янның "Қарауыл төбедегі оттар" деген кітабын қайталап оқыдым. Бұдан 20 жыл бұрын сарайға лақтырып тастағам, балам тауып әкеліп тұр "папам күшті кітапты лақтырып тастапты" дейді. Бұрын өзім мән бермеген көп нәрсе таптым. Мыс. Ескендір заманында түркілермен көрші соғды елінде өлген , немесе жазаға тартылған адамды арнайы керіп қоятын мұнаралар бар екен. Адамды жыртқыш күшіген құстар мен қорқау қасқырларыға тастайды екен де, олар өлікті жеп кеткесін арнайы дұға оқиды деседі. Түргеш қағанатын құрған сарыұйғырларда, монголдарда осындай ғұрып болған. Кейін мәйітті өртеп, күлін жаймалап көметін болған, одан соң күлді храмға қоятын ғұрып шықты. Шығыс пен батыс қағанат ғұрпы екі түрлі, бірінде жаймалап көмсе, екіншісінде үймек жасайды. Ал қағандарын құпиялап, арнайы салтанатпен жерлеген. Сары ұйғырлар , басқалары орталық аймағында қоныстанған, лама дінін ұстанады. Бұл да дұрыс.
Арлан 2017-08-07 05:17:48
Монголдардың мазары даламызда кездеспейтін себебі не, мұнда өлікті далаға лақтырып кетеді дегені шындық па ?
Еділ қаған 2017-08-07 05:04:10
Тоныкөк "А Атырау" айтқан Қара Ыссық қағаннан бұрын жасаған болар. Тоныкөк Қытай елінде білім алған тұлға. Білге қағанатта будда дінін ресми дін ретінде жариялаған соң, Тоныкөк оны райынан қайтарам деп екеуінің арасы ашылып кеткен сияқты, өйткені бұл дінді ұстанған түркілерде әскери сес болмайды деп сенген. Білге өз дегенінен қайтпай Буддаға храм салған, қағанат орталығын дуалмен қоршатқан. Тоныкөк түркілер саны аз, тұрақты қоныс жоқтығын, көшіп жүретінін ескерткен. Түркілердің исламға дейін сегіз-тоғыз дін ұстанғанымызды айтып жүр. Ислам діні сонау Хазар, Касахиядан басталып, Қарахан, Селжүк, Хорезмге ұласты. Әбу Бәкір, Әділетті Омар,Әли Мұртаза заманында Кавказ аймағы дін мұсылманға қарағанын тарихтан оқуға болады. В.В.Бартольд Шыңғыс хан заманында Еділ, Бұлғар қыпшақтары исламды қабылдаған дейді. Байкалдан Балқан түбек аралығында бір-бірін түсінген түркілер осы төрт-бес дін шарпысқан уақытта түсінісуден қалған сияқты. Сол сияқты тіл мен діл, жазу үлгілері өзгеріске ұшырағанын байқауға болады. Ежелгі түркі руна жазуы орхон, енесей, печенек, хазар, батыс түркі жаззулары болып бөлінген. Дунай, Еділ, мадияр руносы Батыс Түркі жазуына жақын екенін айтады. Орхон жазуынан бөлек ұйғыр-оғыз жазуын монголдар пайдаланған. Осы әлппені мажурлар қабылдап Тынық мұхиты аймағына жайған. Ұйғыр жазуында әріптер саны аз болғандықтан түркі тілі дыбыстарын жеткізе алмайтынын айтады, яки мақала жазуы дұрыс. Бұл Құбылай заманына дейін қолданған дейді.
Арлан 2017-08-07 03:43:24
Ана Қарағандының ақыны деп отырған кеше ғана "мына заманда қалып қойған Темірхан Тоныкөк көкеме өтіп кетті" деп жазыпты. О, тоба ! Темірхан ақын ағамызға бірдеңе болып қалды екен десем...Тіпті осылар не айтып, не қойғанында білмейді-ау.
Арлан 2017-08-07 03:25:44
Монголдар шапқыншылығы кезінде тоқырауға ұшырасақ та мемлекетіміздің тағдыр бастауы Түркі қағанаты мен Шыңғыс империясымен тамырласып жатқаны рас. Оны іздеуге, мойындауға мойындары жар бермейтіні тағы рас. Дау осыдан шығады. Баяғы бір қырсықтық.
Еділ қаған 2017-08-07 03:18:28
Өркениет де..Еуропаға әсіре табынушылар көшпелі халықтарға астамшылықпен қараған ғой, күні бүгінге дейін өз өркениет ошақтары санын отыздан асырып келген екен. Ғалымдар біздің Дала өркениетіміз олар болжағаннан ерте, б.з.б. 9-11 ғ. аралығында басталған дейді. Ал мына "феодол" ақын өркениетті Сталин заманында ауылда қарсы алғаны қызық емес пе. Тіпті отаршылдар сонау заманда көшпенді халқымыздың этномәдени тұтастығын жойып, ұлттық ниглизм мен тарихи жадсыздыққа ұшыратқанынмен ісі жоқ. Сол кеңес кезінде орыс пен немістің арасында өскен өзіміздің қазақ қой.
Арлан 2017-08-07 03:03:17
Бір өлеңінде бұл " цивализацияны қара өлеңмен ауылда қарсы алдық" дейді бұл.
Еділ қаған 2017-08-06 23:55:49
Мынауың Арқаның "Ақан серісі" болып жүрген қу ма ? Газетке кемпір болып мақала жазып, өзін-өзі мақтап Қазыбек бидің ескертішін Қарағандыға "көшіретін" ала қарға емес пе. Өле алмай жүр ме, Махамбеттің елінде тиісіп несі бар екен !
Арлан 2017-08-06 22:28:50
Жауап бер !
Арлан 2017-08-06 21:53:59
құлсарыда туғанымыз рас, ешқандай көктас деген болған емес. бірақ бұл айтыстан бас тартпаймыз, "ақыныңның" қандай адам екенін айтып береміз. бір шумақ сөзге жалтарып жауап бермей кетті. жеңіс сенікі емес, не мойында. тіпті шыңғысхан, білге , тоныкөктерінде айтысқа саламыз көті шыдаса.
Алатау 2017-08-06 21:34:16
Алатау жігіті ешқандай Қарағанды емес, әзілдеп отырған өзіміздің Құлсарыдағы Көктастың қағынғаны ғой.
Арлан 2017-08-06 21:11:01
Алатау сенің екі туып бір қалғаның ба. ол тіпті Алатау емес, Қарағандының ақыны. Өлеңіне құрдас болған соң бір шумақ әзіл айтқан екен, соған "кектеніп" жүргені ғой иттің, абыройды түсіріп. тіпті өлеңін оқығың келмейді. Қайдағы бір "һас сақ" көкбөрі", тағы сондай шындыққа жуымайтын қияли бірдеңелер жазады. мен сотка арқылы сөйлесіп жатырмын. күн ыссы, көлеңке 42 г болды. кешке шығады, 8-9 сағат жүреді. сен балағаттама, менде ақтаудың жігітімін. Vsyf мына қобда, маңғыстау болып жүргені бәрі өтірік, ана "абырой" түсіргіштің жазғаны. өз абыройын ойласын.
Арланға Жаңаөзеннен 2017-08-06 19:53:05
Арлан, қайтесің майлыаяқ құсап құйрығыңды Атырауға бұлаңдатып. Арлан болсаң ақырына дейін арлан бол. Алатау жігіті жеңсе онда тұрған не бар ? Азамат екен. Ал сен Атырау алшынды келесі турға дайында. Тойға кеттім деп, жеңілгенін ашық мойындамай қашып кеткені қалай ? Атыраудың намысы бар ғой.
Арлан 2017-08-06 18:27:39
"Алатауың" "қатынды" жеңсе жеңген шығар, Атырауға жауап қайтара алмай, қатынмен айтысып, өз-өзімен лағып кеткенін көріп тұрсыңдар. Демек "Алатауың" босқа сандалап қалды. Жеңілді. "Атырау" келсе кіммен айтысуы керек еді сонда. Не тақырыпқа айтысуы керек еді. Бос сөз. Қазақтың сендерге "боқ жемеңдер" дегені осы.
Шалқардан Төртқара жігіті 2017-08-06 14:53:34
Алшын Атырау шынында да жеңіліп қалды. Мойындау керек. Тойдан қайтып келсін, мүмкін тойдағы қызумен жеңіп кетер.
Алшын 2017-08-06 12:16:47
Бұл айтыста Алатау жігіті айқын басымдылықпен жеңді. Шындықты мойындау керек. Алшын Атырау өзі жиі қайталайтын нокауытқа кетті. Кеткенде де оңбай кетті!
Мен ҚАЗАҚПЫН 2017-08-05 15:19:37
Атырау Алшын деген қазақты қорғап қалуда. Ал Алшын деген біреу керсінше қазақты масқаралауда. Меніңше Алшын деген адам өзі қазақ емес. Іріткі салушы,ұлтсыз біреу. Алшын деген қазақ мемлекеті болмаған деп отыр.
Арлан 2017-08-04 23:35:31
Модератор ! Атырау Алшын сағ. 18.30 да тойға жүріп кетті. Жеңілген жоқ. Ертең, не арғы күні келеді. Күте бер. Мыналардың мақалаға қатысыз еріккен сөздерін жібергенің үшін жауап бересіз бе, білейік деп едік.
Атырау Алшынға 2017-08-04 23:25:18
Құдағиыңыздың жауабы поэтикалық талапқа сай келмейді, ұйқасы келмейді, шотмаңдай қара қыздың мұрынын аққұба, әдемі , бірақ мұрны пұшық қызға жұлып апарып, былш еткізіп жапсырғандай әсер етіп тұр. ВСЕ! АЛАТАУ ЖІГІТІ ЖЕҢДІ. Өзі ақындықтан да, юмордан да құралақан емес екен. Бірақ сөзге жүйріктігі құдағайды сақтандырып отырсын, ол жігіт өзі Атырауда жүр екен. Авария боп қалмаса екен әйтеуір.
Жəкен 2017-08-04 22:45:37
Иə-ə əсіресе Төкен сияқтылар. Төкен боп жазып отырған Алшын Атырау емесіңба?
Төкен 2017-08-04 22:42:05
Еріккендер отырып алып, енегін уқалаған екен.
Атырау Алшынның құдағиы 2017-08-04 22:05:16
Алатаудың жігіті дəмеленген, Құдағыйға қоймадың тиісіп сен, Қос-қостан сары ысық табатұғын, Алшынның Алан гуа қызы емес ем. Дəмеленсең ат терлетіп Атырау бар, Ол жақта Алан гуа күтіп жатыр, Жан-жақа жиендерді шашатуғын, Қуанып қалсын, Алшын-Атырау пақыр!
Алатау жігіті жеңді 2017-08-04 21:29:12
Алшын Атырау ұтылып қалды, нокаутқа кеткен сияқты.
Алатау жігіті 2017-08-04 21:06:44
Құдағай, халың қалай, есен-сау ма?/ Алшынның билігі осал, басы дау ма?/ Онанда біздің жаққа келіп кетсей,/ Баяғыдай желпініп Алатауға./
Алатау жігіті 2017-08-04 19:50:09
Қайтеміз моңғолдың біз Шыңғысханын,/ Жабағы мен жұрқа жеп, жүн құсқанын?/ Тарихтың даласында есі кетіп,/ Моңғолдың иіскейтін құйысқанын./ Онанда құдағайлар келіп тұрса, / Жаңылмай таниды ғой туысқанын./
Атырау Алшынның құдағиына төреші 2017-08-04 19:27:12
Дегенмен, сөзді көбірек айтқандарыңызға қарамастан, сіздердің айтыста айтқандарыңыз көркемдік жағынан Алатау жігітінің айтысына қарағанда әлде қалай төмен деңгейде жатыр. Сіздердің шұбалаңқы сөз, қисынға келмейтін ұйқастарыңыз бәрібір Алатау жігітінің қысқа да нұсқа, нақты әзілдеріне жетіңкіремейді. Сондықтан бұл турда Алатау жігіті жеңді. Келесі турға дайындалыңыздар. Еркін тақырып.
Атырау Алшынның құдағиы 2017-08-04 19:18:35
Алатау жігітіне! Алатаудың жігіті, араны кең/ Құдағыйға болады неге дəмең/ Өзгенің жігітінен төре туар/ Мен саған Атыраудың Аланымем.
Алатау жігіті 2017-08-04 19:00:30
Құдағай мансұқ етпе бір келгінді,/Алатау сені көріп бір желпінді./ Кездесуге бұл жаққа тағы келші,/ Қалдырып, Алшынға айтпай бір белгіңді./ Алшынның не болса да іші күйсін,/ Істей бер онан қорықпай білгеніңді./ Ойылдың батпағынан жуып алмай,/ Іші күйсін ол естіп күлгеніңді./
Атырау Алшынға Қобда 2017-08-04 18:52:31
Жеңіліп қалдың, Ойылда су жоқ деп ақталма.
Арланға Маңғыстау 2017-08-04 18:50:03
Атырау жеңген жоқ. Әрі қарай көрейік.
Арлан 2017-08-04 18:42:18
Атырау, жарайсың ! 100 / 0 ! таза жеңді . Мойындау керек.
Атырау Алшын 2017-08-04 17:29:00
Су жоқ қой Ойылыңда ,қызық енді, Құдағай қай шалшықта жүзіп еді. Қаншықтың құйрығындағы шоңайнадай, Қыстырылар жөнің жоқ Сіздің енді !
Алатау жігіті 2017-08-04 17:10:39
Көктемдегі Ойылдан жүзіп өтті,/ Күзде көшіп келгенде сүзіп өтті./ Бір жылда суға түскен екінші рет/ Қандай таза құдағай жүзім етті./Көрген жігіт бір соған ғашық болып,/ Лақтырып тастапты ғой қызметті. /Құдағайды жеңеді айтысыңда,/ Алатаудың жігіті қызу етті./
Алшын Атырау мен Алатау жігітіне 2017-08-04 16:53:40
Әлі де итжығыстың маңайында жүрсіздер! Дегенмен Алшын Атырау осы жолы басымдық танытты. Дабай тағы! Үрит, соқ, соқ!
Алшын Атырау 2017-08-04 16:22:21
Шыңғыстың - бағындырған тамам құзды, Анасы Алан Гуа - Алан қызы. Несіне мақтанасың "бөрі ана" боп, Төренің Қатын Пірі - жаман қызы.******Құдағай бір керемет болып жатыр, Ауыз сап май құйрыққа сорып жатыр. Қара Ыссық жасамаса жасамасын, Сары Ысық Атырауда толып жатыр.*******Алшынның орта түспес иен елі, Бізден бір Сізде жүрсе жиендері. Құдағай - төре қатын тәйтік болса, Дейміз бе санасыз ба, керең бе енді. *****Таба алмай құдасынан қыл - қиқымды, Не дейміз бәле іздеген бұл сиқыңды. Үйренген орысың мен қытайыңнан, Іздей бер о шиқыл мен бұ шиқылды.********Сөйлейсің жөн-жосығын сөздің білмей, Қытайлар қайдан келді Сізден келмей. Қараған төресіне төбесінен, Болып ал түйе мінген біздің елдей.****** "Алатау" елге бекер мақтанады, Қытайға қызын беріп "шаттанады". Сатылып арзан тауар заттарына, Қорғастай ашып қояр қақпаны әлі.****** "Ойбай-ау, елді қытай басып жатыр", Деп қанша бақырады есіл пақыр. Ышқырың бір кеткен соң жат қолында, Сұрайсың енді несін, төре "батыр".******Қытаймен жиырма бес жыл сауда жасап, Осыны өздерің ғой алған жасап. Болмай ма бір қанағат бұл адамда, Бұл дауға бір төрелік, ар мен ынсап.
Алатау жігіті 2017-08-04 16:20:57
/Құдағи-ау, мына сөз ауыр болды/, Тұлпарың міне, міне жауыр болды./Қорғасты сылтау етіп келіп қапсыз/, Жақын жерден тиісуге тәуір болды./
Алшын Атыраудың құдағиы 2017-08-04 13:24:25
Құдағыйға тапсырып "Қорғас"жақты/ Қашты-ау құда бетке ап батыс жақты/ Қорғауға құйрық тұрмаса, нең бар құда/ Айтып, мақтанып "Қараыссық" схифияны/ Қараыссық қағанды айтып бір мақтандың/ Құдағиды қатын деп бір датадың/ Пірі ғой "қатын" нəсіл "Бөрі" ана/ Сен мақтанған көк түрік қағанаттың/ Есік кенті "Қараыссықтан" қалған мұра/ Деп айтқан сен емеспе анда-құда/ Қараыссық ғасырда lV ші жасамаған/ Оқышы "құда" тым болмаса " Векепедия"/
Алшын мен Алатау жігітіне 2017-08-04 12:48:38
Әзірше итжығыс болып тұр. Қайтададан боздатыңдар, кәне, үрти, соқ !
Алшын 2017-08-04 01:54:55
Ақмақтармен сендердей шатағым кем, Қорғасыңды қорғай бер қ........ңмен. Жеңіліп қап төрелер тиісіп жатыр, Ортаға сап қатынын ақылы кем. Ақылы кем, кем де болар-ау ұяттарың, Және де жоқ болар-ау шұбат, нарың. Атырауға келсеңдер шиқылдамай, Артарыңнан атылар "пропаның".
Алшын Атыраудың құдағиына Алатау жігіті 2017-08-03 19:40:43
Құдағи-ау, несіне мақтанасыз,/Оқтауыңыз жоқ болып жасқанасыз ?/ Құдаңыздың қара оқтауы трәпкә ғой, / Алатауды бір көрсең шаттанасыз/.
Алшын Атыраудың құдағиы 2017-08-03 17:56:31
Еееееййй, Атыраудың ар жағы қасақия, Бержағы қараыссық схифия, Алатаудың төбесі тіп-тік екен, Құдамыздың қара оқтауы сияқты я, Ееееййй ала таудың ар жағы қытай қара, Қазақтарға оқтын-оқтыееен қоқаңдаймаааа, Құдамызды алып барып Қорғас жақа, "Гүрсілдетіп" қос ауызбен қытайларды, Аямастан шетерінен қырайынба ееее ау еееййй...
Алшын Атырау 2017-08-03 06:40:43
Құдеке ! Біздікі шиқылдамайды ғой, қосауызбен атқандай гүрс етеді емес пе. Құдайский ұзын қара оқтауымызды ойлап, өзі де қыз болып шиқылдатып отырған құдағайымыз сасқан болар. Өте дұрыс айтқан, қазақтар "пропан" екенін қайдан білсін, орыстың жаман "шиқылына" құлағы үйреніп қалған қой.
Алшын Атырауға құдасы 2017-08-02 19:28:54
Сізге өткен жолыақ құдағиыңызға бір сылдыр су өтірігіңізді айтқанда ол әндетіп, /сіз байқамай дыбыс шығарып, ауаны бүлдіріп қойған соң/ айтып еді ғой, құда-ау, ол шиқыл бұл шиқұлға ұқсамайды деп. Сол "шиқылыңызды" жалғастырғанды қойсаңызшы. Жиендеріңізде намыстанып жатыр.
Алшын Атырау 2017-08-01 01:14:09
Құрметті төре таңбалы "тТт" ! Мен тарихи Шыңғыс қағанды жоққа шығаратын ойым жоқ. Барынша ол тарихты қолдаймын. Тек төрелерге төтеден сұрақ берушімін. Қаншама көкірек кергенмен олар да ештеңе айта алмайды екен. Қарақорым жер аты (нүкте) әлемде бар. Бірақ монгол, қазақ аймағынан, қытайдан қиыс жатыр. Ертеректе көрген-білген ол Қарақорым Памир, не Гималай тауларының Гоби шөліне (халахалар шыққан) түйіскен шеті. Қазір ұмыттым. Гоби-Қарақорымға Алтай жақтан бару мүмкін бе, керісінше Шыңғыс қаған ескі Патшалар сүрлеуі арқылы, шөбересі Хұлағу жүрген Каспий сыртымен келген шығар. Өйткені Шыңғыс өзінің сенімді серіктері Жорғатай мен Көкбөріні осы жолмен Каспий сыртымен барлауға жіберуі тегін емес. Бұл жол қозы-бұзау терісінен жасалған паргаментке түскен. Ондай екі карта Парижден табылды деп естідім. Кейін Жошы ұрпақтары Каспий іші өз ұлы сүрлеуін салып, ескі "патшалар жолына" ( жібек жолы деп жүрміз) қосқан. Қасиетті Құран Кәрімде Шыңғыс қағанның келетіні туралы жазылған ба деп сұраушылар болыпты. Иллаһи бір тұлға болатыны жанамалап айтылған дейді. Шыңғыс қаған түркі жұрты хрестшілер мен ислам қыспағында қалғанда пайда болған тұлға. Мансұқтамайық. Себебі пайғамбарымыз өз серіктері халифа, сахабаларына қос өзен- Әму мен Сырдың арғы бетіне өтпеуді, түркілерге тиіспеуді өсет еткен дейді (Түркілер неге мұсылман болды. Мұртаза Бұлұтай). Оның империясы ұлы Жошы қайтқанда 6 айшылық жол болса, Өзбек хан заманында 3 айшылық жолы қалған (ибн Батутта). Яки бір империя - екіге бөлінген. Екі империяның бірі - Батыс Түркі қағанаты орнына тұрған Дешті Қыпшақ еді. Ұлы империя кейін төртке бөлініп, түрлі ұсақ мем. хандықтарға ыдырап кетті. 4-ке бөлінген 4 ұл - Жошы, Төле, Үгедей және Шағатай ұлыстары еді. 4-інің таңбасы да, туы да төрт түрлі. Зертеп қара. Төре таңбасы деп жүргендері Шыңғыс қағандікі емес, Жошының әкесінің свисткасынан бөлек өз таңбасы. Жошы таңбалы туды қазіргі заманда Қырым татарлары ұстайды. "Азаттықтан" қара. Қырым хандығы мен Қазақ хандығы мүддесі бір болған. Осман сұлтандығы (Аққойлы) қолдаған. Шағатай туы-жасыл, Жошы туы - қазіргі ту сияқты көгілдір.
тТт 2017-07-31 22:02:42
в Монголии к 1920 году приблизительно одна треть мужского населения были монахами, и функционировало около 750 монастырей)[7]. Жертвами политических репрессий, имевших место в 1937—1938 годах, стали 36 тысяч человек (то есть около 5 % населения страны)...... Мынау монғолдар жайлы уйкипедиядан алынған мәлімет.Есеп-хисаппен сол уақыттағы монғолдардың жалпы саны 720000 мың болғанын көреміз.Қазір олардың саны 2,5 млн шамасында.Тағыда есептеп, олардың өсу кофиценті 3,5 шамасында екен.Бұл тыныш заман, медицина біршама дамыған кездегі көрсеткіш.Енді осы коэфициентті қолданып, оны орта 3 деп алып,әр ғасырда кейін шегеріп, тарих қойнауына сүңгиік.19ғ-240 мың, 18 ғ-80 мың, 17 ғ-26 мың,16 ғ-8500, 15ғ-3 мыңдай, 14ғ -бар жоғы 1000 адам.13ғ -300 дей адам.Сонда монғолдың жер қайысқан қолы қайда? Жөйттердің бір сайтында олар 160 мың әскермен батысқа қарай бет алды деген.Тағы да қыс айында деген.Мейлі, біздің есебімізден қате кетті делік. 12 ғасырда монғолдардың тұқымын тұздай құртып жібергеніміз жарамас, сонша қол болды делік.Монғолдар бар шаруашылығын қатын-қалаш, шал-шауқанға қалдырып, өздері жер жаулауға шыға қойсын.Монғолия мен қазіргі қазақ даласы көз тоқтатар ештеңе жоқ мидай дала. Күн болса суық.кем дегенде бір айдай уақыт кетеді. Өздері һәм аттары ішетін суды, азықты қайдан алады. Әскерлер жейтін тамақты әзірлеп беретін полевой кухня болған ба. 160 мың адам суықта қайжерде түнеп шығады.Мұздай қаруланған әскерлердің қылыш қалқаны, садақ үштарына орнатқан темірлерді монғолдар қай жерден қазып алып өңдеген.Сұрақ көп, жауап мардымсыз. Осы жайында ғылыми атақ қорғаған тарихшылар сайт бетіне шығып, жауап берсе қуанып қалар едім.
Алшын Атырау 2017-07-31 20:09:21
Мына мақалаға қатысты біз де осылай пікірімізді айта бастап едік, бәрін алдына ала ойластырылған өз жоспарларлары болар, бізге өре түрегелушілер шықты емес пе. Бәрін орыстың, кеңестің жазып берген тарихы, сызбасы дәргейінде салыстырады. Ол бізге жаңалық емес. Мысалы Халка атауы қағаз жүзінде тарихқа 16-18 ғ. пайда болса, біз айтқан 4-5 ғ. дағы түркінің Қалқа-Қарға қарындас ел туралы аңызын бұларға біреу айтып бере ме. Демек оның да жаны бар. Түркі Қағанатын қолдаған, қыздан туған өз қандасымыз, бір жұрағат болуы ғажап емес. Тіпті сонау Енесей қырғыздарында екі билеушінің бірі болған Қарқарабектер туралы мен айтып жүргенім жоқ. Қырғыздар өзін неліктен 40 қыздан тарататынын білмеймін, оның түбінде де шындық болуы керек. Кешелері мәд. минс. Алтын адамның тұрағын Талхизден іздейді деген хабар шыққанда ойландық. Соның жанындағы Өрнектен де алтын моншақты Әйел адамның мәйіті табылған екен. Бұл араны Оң. Корея, ҚХР зерттеп жатыр. Қырғыздардың Ыссық деп жүргені ( 4-ші ғ. дағы Қара Ыссық қаған елі) көне грек тарихшылары жазған Схифтер емес деп ешкім айта алмас еді. Онда сонау Қара теңіз аймағына дейінгі мәдениет осы түркілерге тән болмақ. Қырғыздар білмейтін Схиф-Ысық тайпалары ешқайда құрып кеткен жоқ, қазақтың өз ішінде. Одан кімнің қалпағы қисаймақ. Мақаладағы ауғандық хазарларға келсек, шынында ирандық қызылбастардың бір бұтағы. Бұл туралы Абай атамыз да "қазақтың қилы тарихында" айтып кетті. Әрі таратсам, Айырқалпақтар - сегіз айрықты бас киімді қызылбастар, төрт айрықты бас киімді торғауыт-қалмақтар, аққалпақ қырғыздар, қарақалпақ қоңырат-қияттар Қазақпен туыс Созақтан тараған ел болар деймін. Өйткені қызылбастар қара қыпшақ Қобыландымен көп соғысқан ел болса, торғауыт қалмақтар Ақназар хан тұсында қазақ хандығын қолдап, қызмет еткенін айтады. Ал қият-қоңыраттар өзін қарақалпақтан тарататыны қызық.
тТт 2017-07-31 15:16:53
Орыс жазушысы А. Бушковтың "Россия который не было" атты болжам кітабында мынадай қызық жайтты келтіреді.Жазушының досын Мәскеуде бірге оқитын монғол азаматы еліне қонаққа шақырып ертіп кетеді. Бұл 50-60 жылдар аралығы.Кейін ортаңқол жазушы болған досы мынаны айтып келеді. Олар монғолдардың ақсақалдары жиылған ортада отырғанда, оқыған көзі ашық монғол жігіті : "Біздің жарты әлемді жаулаған Шыңғысхан деген бабамыз бар екен" дегенде, шалдар "қойшы ей," деп қатты таң қалды дейді.Монғолдың құймақұлақ шалдары Шыңғысхан жайында білмейтін боп шығады. Оларға бұл хабар, егер қазақтарға біреу кеп, "сендердің Хэменгуй деген теңіз саяхатшысы болған бабаларың бар екен " деген хабар қалай әсер етсе, оларды да солай сұлатып түсіреді.Тағы бір қызық дерек, монғолдар арасында не Темучин деген атты, не Шыңғыс деген атты балаларына қоймаған боп шығады.Барлық халық өз ұлтының атағын шығарған есімді ырымдап, балаларына қойып жатады. Монғолдар бұл атты бертінге дейін білмесе, қалай қояды.
Алшын атырауға 2017-07-31 15:02:02
Шыңғыс хан бірінші əйелі қрңырат болса сонда қоңыраттарда моңғол жерінде мекендегенбе ?
тТт 2017-07-31 15:00:34
"Монғолдың құпия шежіресі" деген өтіріктің де шымылдығын сыпыратын кез келді.Осы атаудың өзі атысып-шабысып тұр. Шежірені жиып, сақтағанда оны кейінгі ұрпағым білсін, тегін ұмытпасын деп барынша жария, көпшілікке таралуды мақсат тұтады.Ал, мына жерде құпия, кімнен құпия?. Құпия болған дерек, ел құлағы шалса, ұрпағы ұялатындай, осы іс белгілі боп балаларымыздың бетіне салық боп басылмасын дегенді білдіреді.Егер монғол көшбасшысының жолы даңқты жол болса, ол неге құпия болуы керек.Құпия болған екен, неге осы күні жария боп жатыр.Осы суқит әңгімелер, Тауасарұлының кітабын киізге оралып, көмілген жерінен қойшылар тауып алыпты дегендей қыртымбай тарих.
Алшын Атырау 2017-07-30 22:40:38
Басында Шыңғыс хан қазақ топырағын басқан адам ба, соны дәлелдесін деп төрелерге айттық қой. Жауап бермек түгел, сөзді басқаға бұрып өзімізге бас салды. Мынау "алшын" болып жүрген тарихты бүлдіргенімен қоймай, қазақты табалап күлетін сияқты. Өзі бүгінгі қытайдың жансызы болып жүрмесін, сол мақтаған жарғақ бас ханзуыңмен бола бер дейміз де. Біз батыс қағанат тарихын айтсақ , бұл аузы шығысқа қарап " ханзу Жайыққа да жетті" дейді, қайда қалмаған қытай-қалмақтың басы. Талай қалмақтың басын "Қалмақ қырылғанда" доп қылып тепкенбіз. Торсыққа қазақтың қарамайын толтырып, араны тоймаған басын батырып бермесек, басқа не істейміз. Мен бас десем, мынау құлақ дейді. "Қазақия деген мем. болмаған" дейді де , ұялмай " 9 ғас. Қасахия деген мам. түстік Кавказда болған " деп қайталайды. Осының ақыл-есі дұрыс емес деймін. Біз Алшын елі батыста қаламыз, Қазақ мем. тарихы Батыс Қағанаттан басталады. Батыс Қағанат тарихы- Схифия, Қазақия, Хазария, Мажария, Қимақия, Дешті Қыпшақия, Аққойлы-Қарақойлы, Қырым, Қазан, Қажы-Тархан,Ноғайлы, Қазақ хандығы т.с. үлкенді-кішілі қағанаттар, мем.тер, хандықтар, ұлыстар тарихы. Төмендегі мақала босқа оттайды. Қазақтың еншісін - ұранын, ен таңбасын, елдігін, бірлігін төрелер алып берген жоқ. Осыны өздері қоятын, мойындайтын кезі жетті.
Сұлтан, Аман Шота 2017-07-30 19:10:44
Шыңғыс Ханның Қазақ бұтағының тағдыры, өзінің қазақ деген халқы сияқты қай кезде болса да оңай болмағаны анық. Егер қазақ халқын мызғымас Шың (пирамида) деп санасақ, сол Шыңның үш қабырғасы (жүзі) қазақтың Үш Жүзі. Ұлы хандардың ұлысы – Шыңғыс ханның қазақ бұтағы, төрелер, үш жүзге ортақ! Осыған орай айтпағымыз... Құрметті ағайындар, қазақ халқы ешқашанда үш жүзге бөлінбеген, үш жүз қазақтың аумақтық құрамы. Ал, «бөлінеді» деген пәлекет кейіндері қосақталған пікір, одан аулақ болайық?... Кейбіреулеріңіз осыны мақсатты түрда "ғылыми" көзқарас ретінде дамытпақ болады. "әрине жасырын" Қазақтың құрамында үлкенді-кішілі 95-105 руы бар, деп жүрміз, оданда көп болуы мүмкін. Әр руға тиесілі таңба - мөрімен нақтыланған. Осы рулық таңбалардыда, руларға үлестірген Шыңғысхан ғой. Кейбір таңба-мөрлері бірдей болып кездеседі. Рулар тізбегін генетика ғылымында аталық тізбек дейді, кейбіріміз «аталық із» деп жүрміз. Сол аталық тізбек біздерше «рулық» тізбек үлкен бір қасиетті, батыр, көріпкел, дана т.б. ерекше қасиеттерге ие, артында көптеген ұрпақ қалдырған ата-бабаларымыздан басталатынын бәрімізге белгілі. Кейбір руларларымыз жоғарыда айтылған қасиеттерге ие, әуелі, қыз балалардан, аналарымыздан басталады. Мысалы, қазақтың әр руында (күшік, таз, құдай берді т.б.) деген кездейсоқ аталған рулар бар емеспе? Бұл қағиданы тұқым қуалау заңдарын зерттейтін генетика ғылымы да дәлелдейді, оған қалың қазақтың айтарлықтай дау туындауы мүмкін емес.
Сұлтан, Аман Шота 2017-07-30 18:48:30
байбалам салатын, ... сіз сияқты жалтақ, тасадан тас атар "бишар" болғаннан Алла Тағала сақтай гөр, мына біздерді - Төрелерді? Ондай мінез Төрелерге жараспас! Сау болыңыз...
тТт 2017-07-30 16:01:48
Қазақ хандарының арғы тегі монғол дегенге қарсы пікір білдірдім,егер олардың арғы тегі Шынғысзан болса, ол да қазақ дегім келген. Адамның жазғанын түсінбей жатып байбалам салмас болар.Егер төреміз деп жүргендер арғы тегіміз монғол десеңдер,ұлттарыңды неге қазаққа ауыстырдыңдар.
Сұлтан, Аман Шота 2017-07-30 14:39:49
Сіз сияқты кейбір қортық шолақ ойлаушылардың, Қазақ хандарын, олардан қалған хан тұқымдарын қазақ емес, тіпті кейбіреулердің аузы қисаймай «кірме» деулері – тарихты білмегендік, надандық, қып-қызыл жала деп айтамыз! Осындай қысқа-қортық пікірімен мына менің Қазағымды қорлағаны ма? Сонда дейміз-ау, қазақ халқы сонша "ЕЗ" болып ғасырлар бойы кірме хандар мен сұлтандар басқарған ба?- деген сауал басын қылтитады. Қазақ бекер айтпаған, «таяқтың екі ұшы болады» деп. Жалпы, Шыңғыс-Жошы хан ұрпақтарына «күдікпен» қарау – текті туған Қазаққа жараспас! Ал тексіздердің жөні бөлек... Cол кездері Қазақ деген атпен жер бетінде ұлт болыппа? "үстем тап" деген еврей К.Маркс ойлап тапқан кісәпір теория ұлттар ұшін ең қауіпті теория. Ол ұлтты бай-кедей, езуші-езілуші деп екіге бөлген. Еврейлер Мемлекеті Израйлдада "қанаушы үстем тап, қаналушы езілген тап" болып бөлінедіме екен?
тТт 2017-07-30 13:15:41
Бүкіл адамзатты алдап құлағына тебу үшін ойлап шығарылған тұлғалар болады.Бұл өтіріктің де таусылатын уақыты болады.Араб түбегін қан қақсату үшін Бен Ладенді ойлап тауып,одан әрі тірі жүре берсе, алпауыт ел деген атағына сызат түсетін болғасын әйтеуір жоқ адамды өлтірген болды.Орыстардың билігін алған ақылды ұлт, орыстар үш жүз жыл монғолдардың езгісінде болды деген өтірік тарих жазып берді.Мұндағы мақсат, осынша уақыт езгіде болғасын мұздай қаруланып,тағы да осындай жағдайға түспеу үшін деп, агрессив соғысқұмарлығын ақтау үшін.Күні бүгінгедейін орыстарды әр түрлі соғыстарға итеріп салумен келеді.Осыөтірік тарихтың әсерімен орыстар айнала халықтарға жауыға қарауы әдет боп кеткен.Негізі орыстар жаман халық емес.Автор монғолдардың өтірігі депті.Негізі монғолдар ни причем.Олар өздеріне тықпалаған ойдан шығарылған тұлғаны қабылдап алды.Өтірікті шығару үші осы жалған тарихтың төңірегінде диссертация қорғаған ғалымсымақтарға соққы беру керек.Олардың уәжі Шыңғысхан түркілерді басып алып, солардың ортасында өзіде ,балалары да ассимиляцияға ұшырады.Сонда осы күні қазақтар орыстарды он жыл мектепте оқытып, одан басқа интернетте онлайн курстар бола тұра тілін қазақша сындыра алмай жүргенде, сол ғасырда қылышынан қан тамған үстем тап, Шыңғысханды, оның балаларын түрікше сөйлетіп жіберген.Мысалы, қытайда тұратын бір қазақтың өзі, балалары , немерелері қытайша сөйлеп, қытай боп кетсе, ауылдастарының ешқайсысы оны сыйламайды.Сол сияқты Шыңғысхан монғолдығын ұмытып,қазақтардың арасына сіңіп кетсе, оны монғолдар не үшін төбесіне көтеруі керек.Ұлтын сатқан, тілін сатқан кірмемен қазақтар не деп мақтануы керек.Оның моласының осы уақытқа дейін табылмауы, белгілі мақсатта пайдалану үшін бен ладен сияқты ойдан шығарылған тұлға екенін көрсетеді.
Серік Дәулетов 2017-07-30 10:40:47
"Айналайын білгіштерге" дегеннің "Қазіргі халхалар манжур-тунгустар болмаса, неге олардың тілі басқа" деген сұрағына жауап, Көне моңғол тілі мен түрік тілі алтай тіл тобына жатады, екеуі жақын. Алтайө сібірдегі түрік, моңғол халықтары Шыңғысхан және оның ұрпақтарының әскері ретінде батысқа көшті. Уақыт өте келе, тылда қалып қойған халық манчжурларға бодан болып, тілі шұбарланды. Алайда қазіргі моңғол тілінде әлі де көне моңғол сөздері баршылық, Поштаңызды жазыңыз, дәлел жәберейін
Алшын 2017-07-30 10:19:01
Ррбай ! Тұргеш пен Қимақия арасындағы Қазақияны Алшын Атырау тұсінде көрген болмаса, шынайы өмірде ол жерде еш қандай Қазақия деген мемлекет болған жоқ. Касахия деген мамілекет 9 ғасырда сол тұстік кавказда болды араб тарихшыларының мəлімдеуінше. Мəнжурлер(шүршіттер) б.з. дейінгі 3 мыңыншы жылда Хуанхэ өзені жазығында қытай мемлекетінің негізін қалады деп " шүршіттен" бірінші боп сөз қозғаған сенің сүйікті тарихшың Алшын Атырау. Мен əшейін оған жауап жаздым. Жалайырды жазған болса Тілеуберді Əбенайға айт зарыңды. Адайын мақтаса Қожырбайұлына айт айтарыңды. Ашинаны да, Алтай мен Атырау арасын түгел Алшын қып отқан Алшын Атырауыңда олардан қалайындеп тұрған жоқ. Шұршіт қазыр жоқ болған есебі. Ханзуға келсек , Ханзулар Хуанхэ мен Янцзы арасынан Жайыққа жеткені қашан.Ханзудың мұнай компаниясында жумыс істейтін Алшындардың ханзу мемлекетінің əн-ұранын айтумен жұмыстарын бастайтынынан хабарың жоқ па еді? Ханзу саған қызық емес болса қазақ ханзуға қызық боптұр. Мұнайыңды алды, газіңді алды, базарыңды алды, қарызға тықты,қатын қып қызыңды алды. Ханзудың есебі тұгел. Шығыс түрік қағанаты күйретсе түріктің өзі өзін қырған. Шыңғыс ханға келсек кезінде сенің шұрайлы Шымкентіңді Хорезімдіктерден азат етті. Оның ұрпақтары тағыда Шайбанилардан Шымкент жерлерін Қазаққа тартып əперді.Шыңғыс хан мен төрелерге не өкпең бар. Шұршітке тұріктің шамасы келмесе, Хабул хан бастаған атың төбеліндей моңғол шұршіттерді, тас-талқан қып жеңген жоқ па? Батыс пен Шығыс түрік қағанаты жерлерін біріктіріп қайра алып империя құрған Шыңғысхан. Ал бұрынғы батыс тұрік қағанаты мен шығыс тұрік қағанаты жерлерін ортадан қақ бөліп, екі ортаға тосық қып шегара орнатқан Орыс пен Ханзу. Қазақ пен Моңғол ертеден ата жаусыңдар деп тарих жазып берген орыс. Ал мен өзім Алшынмын руым Табын, Қожырбайұлы Этруски қып жұрген жетірудан мын.
Серік Дәулетов 2017-07-30 10:00:26
"Жетінші өтірікті " жоққа шығару С3 гені көптеген ұлт өкілдерінде бар екені рас. Алайда , Америка үндістері және, Автралия аборигендерінің гендік маркерлерін ( STR және SNP) қазақ С3 иегерлерінікімен салыстырсаңыз олардың ең жақын ортақ атасы осыдан қырық мың жылдай бұрын өмір сүргенін көресіз. Ал С3 гаплотопты моңғол мен ру-тайпасы ұлы жүз, табын немесе керей қазақтікін салыстырсаңыз олардың ата бабасы бірнеше мың- ақ жыл бұрын ажырасқанын байқайсыз. Манчжурларды4 генін зерттегіңіз келсе мына сайтқа кіріңіз http://forum-eurasica.ru/index.php?/topic/4918-днк-тунгусо-маньчжурских-народов
р 2017-07-30 01:11:46
Сіз шынында қой терісін жамылып қазақ арасында жүрген "шүршіт" екенсіз. 12 ғасырдағы шүршітіңнің қазаққа керегі жоқ. "Алшын Атырау" айтқан Батыс Түркі дәуіріндегі Түргеш пен Қимақ мем. арасындағы Қазақия туралы және қағанат қағандары, ежелгі тарихшылардың тайпа атаулары сенің ханзу-манзу, шүршіттеріңнен қызық екені сөзсіз. Сіздер Түркінің Шығыс қағанатын екіге бөліп, талқандағандарыңмен қоймай, "жалған" тарихтарыңның басын найман, жалайырыңмен , тауып алған "адайыңмен" әлі құрастыра алмай келесіздер емес пе. Шақшабас шүршіттеріңнің кесірінен Шығыс қағанатты алағай да бұлағай еткендерің өтірік емес.
Алшын 2017-07-29 23:51:07
Рррбай. Шұршіттер, ханзу-манзулардың Мин династиясын жойп 16 ғасырда өздеріне манжур атын алып 350 жыл ханзуларды қол астында бағындырып ұсаған, бірақ тілін дəстұрін ұмытып ханзуларға сіңіп кеткен халық. Қазақ оларды шұршіт дейді. Олардың ата мекені Ресейдің примор аймағы, Амур өзені жағалаулары, тунгус тектес халық. Ханзулар өздерін еш қашан қытай деп атамаған.Қытай атауы тұркі моңғол тектес халықтың атауы. Қидан дегенде аты бар.12 ғасырда Шұршіттерден жеңіліп жетісу жеріне ауған тайпа.Қазіргі өзбек, қарақалпақ ішінде жұрген қытай руы, сол қытай-қидандардың тікелей ұрпақтары. Ханзулар өз мемлекетін кезінде өздері жабайы тайпалар санаған Қытай атымен атамайды.Өз елін чжунго (джунго) дейді. Мұсылмандар бұрын Шын машын елі деп атаған.Китай атауын оларға жапсырған орыстар. Түсіндіңіз па? Түсінбедіңіз па?
р 2017-07-29 23:23:44
Жалған "Алшынға" ! Сенің бет-бейнең енді анықталып келеді ! Шүршіттен Алшын шығармақ ойыңа қарағанда "Алшын" атын жамылып жүрген монгол-төренің өзі болдың. Қазақ тарихын Шыңғыс хансыз мойындағың келмейтіні көрніп тұр. Сен айтқан "манжурдің бабасы" Шүршіттер - қытай болмағанда шешеңнің төркіні ме . Қожырбайұлы мен Бекжан дегендерді де сен ұйымдастырып жүрген боларсың.
Алшын 2017-07-29 23:13:57
Өкінген қазақ ау! Өкінсең Шыңғысханның ханзу-манзу жүн-жабағы тышқандарды, қолында мұмкіндігі болатұра жер бетінен жойып жібермегеніне өкінбеймісің. Гитлердің ондай мұмкіндігі болғада бірін қалдырмас еді. Ал Шыңғысханнан, Гитлер шықпаған ханзу-манзуларға аяушылық танытқанына қарағанда. Шыңғысхан шыныменде қазақ болғанда жəне ханзулардың келешекте қытай қазақтарына білгенін істеп қорлық көрсететінін білгенде, жағдай мұлде басқаша болар ма еді ?!
Өкінген қазақ 2017-07-29 22:56:55
Шіркінай, сол кезде Гитлершілерді соттаған Нюрнберг соты сияқты Шыңғысқан-Мыңтышқан- Жүн-жабағы тышқандарды соттайтын сот болмағанына өкінем.
Алшын 2017-07-29 22:30:10
Алшын Атырауға! Сенің сандырағыңның Алшынға не қатысы бар ? 16 ғасырда өздеріне манжур атын алған шұршіт (чурджэн) ұрпақтарын, б.з.бұрынғы 3 мың жылдықта Хуанхэ өзені жазығында өмір сұрген манжұрлердің төрт тайпасы, ежелгі қытайдың негізін қалады деп бөстің. Атам заманан шұршітер (манжурлердің бабалары) Сушен атымен қазіргі Ресейдің қыиыр шығысында Амур өзені жағалауларында өмір сұргеніне хабарың бар ма? Бəлкі ШХ заманындағы шұршіттердің Гурэн Дай Цзин мемлекетін адайлардың мемілекеті деп бөсерсің. Дай деген аты адайға ұқсап ақ тұрғой. Цзин дегені ежелгі шұршіт тілінде Алчун болады. Бізше Алтын дегені.Оныда атына қарап, Алшындар мемлекеті қыларсың. Моңғолдың халха ( қалқан) сөзін Қарға қылғаныңа қарағада сол Қожырбайұлы мен Бекжаның тарих мектебін алтын медальмен бітірген Атыраудың Алшынысың. Ұлкен іс бітіріп тастаған сықылды мен жұрген жерде байқап жұр деп шіренгеніңе қарағанда!
Алшын Атырау 2017-07-29 21:48:37
Алшындар туралы айтарың жоқ болса енді мен жүрген жерде байқап жүрерсің. "Алшын" атағың атамызға ұят келтірмесе сен алып жүретін ат емес.
Алшын 2017-07-29 21:00:44
Рға. Төреңдеде, төлеңгітіңде шаруам жоқ. Атырау Алшынның жазғандарына пікір қосып едім еңіреп шыға келді. Қойқұрсын деп қоясалдым.
р 2017-07-29 20:29:01
Әлгі монгол, төре-төлеңгіт неге үндемей қалды? Мына "Алшын" солардың біреуі емес пе екен, тиісерге сылтау табылмай отыр-ау деймін.
Алшын Атырау 2017-07-29 20:22:28
Сонғы кезде байқаймын, Шыңғыс хан десе қазақтың ел болып қалыптасуын соған тіреп қоятын, өзін немесе тайпасын Шыңғыс ханнан шығаратын жаман үрдіс етек алып келеді. Мына мақала шықты деген "Ұлт" порталында қазақтың тарихы 40 мың жылдықтарға жететіні туралы пікір де бар. Оны қоя тұрғанда, қазақтың алғашқы Алтын Адамы табылған Есік қорғаны Ыссық көлге барар жолда тұр, қырғыздар оны Ыссық қорғаны дейді. Ыссық деген не және кім деген сұрақ көкейіңізде тұрғаны сөзсіз. Қара Ыссық қаған Ашина династиясынан шыққан, 553 жылы Түркі Қағанатының 2-ші қағаны, Бұмынның ұлы. Ыссықкөлді жайлап, 17 ғ.да батысқа ауған Ысық руларын Алатау қырғыздары білмейді. Бұл Алшынның іргелі бір тайпасы. Түркі қағанаты дәуірлеген 8 ғасырда Византия императоры Константин Багрянародный Солтүстік Кавказда Касахия атты ел болғанын өзінің трактатында жазады. Бұл Түргеш қағанаты құлап, Қимақтар мем. енді көтерілетін кез. Яки Қазақия Киев Русы құрылмастан 200 жыл бұрын бар ел. Жоғарғы Архызды Кубан жұрты Эски Джурт (Ескі жұрт) атайды. Әл Масуди, Ибн Русте Қазақия елінің Тәңірге сыйынатынын, жылқы етін жейтін көшпенді халық екенін айтады. Өздерін шеркеш жұрты санайды. Ұлы Қоныс аудару дәуірінен (4-5 ші ғас.) бері Еділ қаған ғұндарымен көрші болып келетінін Византия тарихы жазады. Тарих атасы Геродот алимби атаған әлімдер, бэйи атаған Байұлы, кэтэ атаған кетелер, оның дәуірінен бергі тарихшылар Страбон, Плутарх, Лукиан, Диагон Лаэртский, Рубрух, Дидро, Даламбер, Ибн Батутта жазған Алазон-Алшын-Алаш-Арыс(Анахарсис) бабаларымыз аттары батыс аймақта біздің елдік қағанатымызды ежелден ұстап тұрғанымызды көрсетеді.
Алшын 2017-07-29 20:01:06
Алшын Атырауға! Ондай дəлел дəйксіз сылдыр су сарқырамаңнан маған келіп кетер еш нəрсе жоқ.Жазғың келсе жазабер.Жазған нерсең сын көтерсе жақсығой. Тариха қатысы жоқ ойдан құрастырылған бірдеңе!
Ашын Атырау 2017-07-29 18:55:59
Менің жасырын атымды иемденіп жүрген "Алшынға" ! Мұның саған не ауырыртпалығы түсіп тұрғанын білмеймін. Бірақ сенің нағыз Алшын емес екеніңді , менің пікірлерімді өз атағыңа пайдаланып, бізден талай тай-таласта тұмсығың тасқа тиіп нокаут алған пақырдың өзі екеніңді жақсы білемін. Ішің күйсе де айтайын, жазылған тарих өзімдікі емес. Тарихшылар мен ғалымдардың кітаптарынан алынған. "Халықтық наным-сенімдер қазақ фольклорында", "Аңыздар мен ру ескерткіштері", "Жоңғария сапары", "Алтын бұтақ" т.с. алынды. Мен кейде қысқа "Алшын" дей саламын, ал толық "Алшын Атырау" жазамын. Сендей ой шолақ адам емеспін, түркі шежіресін бір кісідей білемін.
Алшын 2017-07-29 17:57:34
Алшын Атырау ! Қожырбайұлы мектебінің исі ұстіңнен аңқып тұрғой! Қожырбайұлы сеніңе миыңды ашытып каспийдің ақ қуы қып тынғанба дейм. Ата жолының ақуларынан құтылдықпа десек,енді Қожырбайұлының ақ қу гəккулері пайда боптығой!
Алшын Атырау 2017-07-29 17:24:32
Серіктікі жөн ! Халха-Қалқа-Харха-Қарқа аналық тек атауы, түркінің бір тұқымы. Бізден еншісін бөлек қарындас ел. Америка үндістері басына құс қауырсынын тақса, түркі тайпа көсемдері мен бақсылары басына ежелгі тотем аққу, дегелек, қарға сияқты киелі құстар тұлыбын киген. Оны қарқар тарту дейді. Жүре келе аналық қауымда әйел заты басына қарқара (ақ кимешек) кию салтын ұстаған. Біздің з. б. 3 мың жылдықта Хуанхе өзені жазығында төрт тайпа манжурлар қытайдың негізін қалаған. Айналасындағы көрші тайпаларды құлдыққа айдап әкелуімен тағы бірнеше тайпалық қауым құралған. Яки қытай бір ғана тек, ұлт емес, бірнеше ұлттар, тайпалардан құралған. Бастысы 4 тайпа манжурлардан - ақсүйек, әскери, құл иеленуші, саудагер кастасы билік етіп келді. Бұған аңшы , бақташы тайпа халха-монголдың қатысы жоқ. Қытай тілінде "р" дыбысы жоқтықтан харха - халкаға айналған. Бір себептен де Қалқа-Қарға Еділ қағанның қарындасы аты делінеді. Батыс Римді бағындырған Еділ заманында осы қарындас ел атауынан Шығыс Еуропада , Қырымда Қалқа өзені, Харха (Хархов )қаласы атаулары қалған. 8-9 ғ. Батыс Түркі қағанатымен шекаралас Византиялық тарихта түркі Арпад-Қали ұлы Харха аты да кең тараған. Бұлар түркілік қангарларға туыс. Батыста бірнеше қамал, қорғандары болған.
Айналайын білгіштер 2017-07-29 15:45:11
Қазіргі халхалар манжур-тунгустар боласа, неге олардың тілі басқа басақ.Қазіргі Қытайдың манджурлер тұратын аймағындағы манжурлер тілін Ютубтен тауып тыңдап көріңдер. Тіл білмейтін адамның өзі ол манжурлардың тілінің, моңғол тіліне айрмашылығы бар екенін аңғара алады. Манжурлардің өздері халха моңғолдардан 16ғасырда ежелгі ұйғыр жазуын қабылдаған. Осыдан ақ Халха моңғолдар мен манжурлердің мулдем бөлек, басқа-басқа ұлтар екенін тұсінуге болады.
Серік Дәулетов 2017-07-29 15:10:15
Cоңғы сөз қазақ тілінде "күйлі-қуаттымысың" , " күйлеу" т.с.с. түрінде кездеседі
Cерік Дәулетов 2017-07-29 15:02:16
Cәкен Сайлауұлы! (әлде алдыңғы комментатор айтқандай Қожырбайұлы?!) Талап ету керек "дей салыпсыз". Қай халхадан қай өтірігіңізді талап етпексіз? Сіздікі де қып қызыл өтірік. "Төртінші өтірік"– Кефир – айра, қазақша айран – Кумыс – комос, қаз – қымыз – Курт – гиурт, қаз – құрт – Сурок – согур, қаз – суыр – Архар – аркар, қаз – арқар Өтірігін шығару жолы: Осы сөздердің халха аудармасын сұрау, сосын Рубрукта осылай деп бетіне басу. Сұрағанша, ізденіңіз. айраг- айран,қымыз гүний айраг- бие қымызы сар айраг- сыра хүрд- домалақ аргал- арқар (Б.Базылхан. Монгол-қазақ сөздігі) Бұл көне моңғол емес, халха моңғолдардың- ақ тілі, Халхалардың тілінде әлі де ортақ сөздер баршылық Тіпті орыстар да қолданады. мысалы тачка, тачанка, мерин, амбал, хуй. Соңғысын Максим Горькийдің өзі мойындаған. Басқа өтіріктерді де әшкерелеуге болар еді. уақытым жоқ
Дештіқыпшақ 2017-07-29 14:52:17
Айтмұхамбетке! Берген ақылыңа болайын. Өзің емеспе тайгадан келген бабаңды жер көкке сыйғызбай мақтап отқан. Қаңлы туралы қазақ пен Махмуд Қашқари айтқан сөзі мысалға келтірдім. Ол жерде пендеге табыну туралы сөз жоқ. Менің руым қыпшақ деп кім айтты? Мен қыпшақ емеспін. Шыныменде бас десе құлақ дейтін адам екенсің!
білгіш 2017-07-29 14:06:28
Мен білсем бұл мақала Қожырбайұлының қойыртпағы
Аймуханбет 2017-07-29 13:48:05
Сен адамдардын атына табынба. Жаратушы ием деп АЛЛАТАҒАЛАҒА сыйын пұтқа табынғаныңды қойсаңшы қыпышақ шал.Қанша ғасыр өтседе ұмытпайсың.
Дештіқыпшақ 2017-07-29 12:26:02
Шыңғысханшыл емес қазақ! Шыңғыс ханың қазақ емес екенін сенсізде білеміз. Шыңғысханға дейін қазақ даласын билеп төстеп тұрғандардың бірі қаңлылардан шыққан хандар ұрпағы еді.Қаңлы бар дерде хан бар, қаңлыдан хан сайла деген сөз Шыңғысхананда бұрынырақтан кележатқан сөз. Қаңлы қыпшақтар арасындағы құрметті адамдар деген сөзді Махмуд Қашқари əлде қашан айтып кеткен!
Шыңғысханшыл емес қазақ 2017-07-29 12:09:30
Ей, қазақтар, моңғолдың Шыңғысханында не әкелеріңнің құны қалып еді ? Өздеріңде мақтанып айтар тектілерің жоқ болса оған халхалар кінәлі ме ? Шыңғысханды қазақ қылып қанша әуре болсаңдар да ол моңғол ғой. Ол қанішер Шыңғысхан сол моңғол халханың меншігі ғой.
Дештіқыпшақ 2017-07-29 12:05:57
Аймуханбетке! Қазақты мұсылманқылған төрелер емес.Қазақтардың бабалары Атлах шайқасынан бері мұсылман! Төрелер мұсылман қылса Дештіқыпшаққа кейін келген маңғыт, барлас,нұкуз,шұйт,байауд, борджигин қияттарды мұсылман қылды. Қазақтың ШХдан бұрында мұсылман болғандығына Айша бибі, Бабаджа хатун,Қарахан баба, Тектұрмас əулие, Алашахан мазарлары куə!!!
Аймуханбет 2017-07-29 11:42:51
Р-ға енді бетің бері қарады, қазырғы Қазақтардын жеріне мүсылмандықты кіргізген Берке-хан оны білесіңдер.Ол Шынғысханның ұрпағы.18-ғасырда Аягөз бойына қалмақты қуып келген ӘБІЛФЕЙЗ-ХАН Шынғыс тауына ордасын тігіп,Туркістаннан 30-шаңырақ қожаларды алдырып мұсылмандықтты уағыздаттырды.Осы жағдай 19-ғасырда Ағадай Бексултан Барақ төрелердін тұсындада қайталанып отырды.Олай болса ШЫНҒЫСХАН және ұрпақтарынның енбегі зорғой ағайын Р айтқан сөзденгөрі.
Көп қазақтың бірі 2017-07-29 10:59:30
Назарбаевті жоңғар деп жұрғой қазақтар.800 жылдан соң оны қалмақ деп қалмақтар қазақпен айтысып отыратын шығар.
Алдар көсе 2017-07-29 10:32:11
800 жылдан соң назарбаев туралы не жазады екен сол қызық маған.???
Оқырман 2017-07-29 10:07:53
Әй малдар ай, қул құтандар ай... Кеше пікір жазып ем - маңқа қазаққа теліп ШХның әруағын қорламаңдар... деп. Соңғы пікірлерге қарап мүлдем жиіркеніп отырмын бұл кещелерден.
Сұлтан, Аман Шота - Төрелердің құлы! 2017-07-29 08:54:11
Ей Қазақ, Сізге Таудай Рахмет! Қорқынышыңыз орынды! Ышқын, ышқынба мына Менің уақытым өтіп кеткен? Әйтпесе, ЕКІНШІ Шыңғысханды көрер едіңіз? Мына МЕН Мемлекетті тонаушылардың кесілген басынан "бәйтеректен" биік мұнара тұрғызар едім! Амал не, менікі "есенк дәме?" солардың ішінде сіздіңде басыңыз ... егер ұры болсаңыз? Сонда ғана жалғыз Төрелердің "құлы" емес, Сіз сияқты Қазақтардың Ұлыда, Құлыды, Сұлтаныда болар едім. Ондай өлшем-қасиет мына менде бар! Оғанда сенерсіз?
қазақ 2017-07-29 07:31:15
Сұлтан !!!??? ... шот аман -төре Құлдары ? Сіз қанша ышқынсаңыз да бұ дүниеде тақты көрмей кетесіз-ау деп қорқамын. Шыңғыс хан қазаққа қаншалықты керек.?,аямай қазақты қырғаны ма ? Шынғыс хан қазақ болғанда тіпті қай рудан болса да, қазаққа не береді ?
р 2017-07-29 04:37:26
қожалар бұлармен соғысып жатпайды, "тіфа, сүп !" деп үшкіріп , сүндеттеп, мұсылманға айналдырып жібереді.
Аймуханбетке 2017-07-28 23:44:50
Менің бабаларым бір Ұлы Таңірден арабша Алла тағаладан еш қашан бас тарқан емес. Ол сенің моңғолың орыс келсе шоқынған, тибет келсе тас мұсінге бас ұрған!
Аймуханбет 2017-07-28 23:39:32
Ұлы Тәңір деп АЛЛА Тағаланы аузыңа алғаныңа рахмет (кәпір).
Аймуханбетке 2017-07-28 23:19:11
Сенің моңғол екеніңе кұманым жоқ. Моңғолсың. Мен адамзатқа ұлы мəдениет сыйлаған Қазақпын Сақ, Ғұн, Көк Түрік, Қарахан,Дешті Қыпшақтың ұрпағымын. Сенің бабаларың лашықта тұрып балық аулап жұргенде, менің бабаларымның ұлы өркениетті мемлекеттері болған. Моңғолдар, түркілер қағанаты қирап ұсақталып, бір-бірін итше талап жатқанда. Кезінде түркілердің бақташылары болған моңғолдардың бағына Ұлы Тəңір Шыңғысханды берді. Шыңғысхан, түркілердің ауыз бірлігі кеткенін пайдаланып, ұлы далада моңғол ұстемдігін орната білді. Моңғол мемлекетін құрғанда, өздігінен ойлап тапқан моңғолдың тұгіде жоқ. Түркілердің мемлекет құру ұлгісін тұтастай қабылдаты. Өздерінің жазуыда болған жоқ.Түркілердің жазуын пайдаланды. Моңғолдар құрған империяның өмірі екі жұз жылғада жеткен жоқ.Шыңғыс тұқымдарының өз ара қырқысынан быт-шыт болды! Моңғо
Аймуханбет 2017-07-28 22:33:20
МЕН МАНҒОЛМЫН.Ол заманда ҰЛЫ МАНҒОЛ ИМПЕРИЯСЫНЫҢ халқы қазырғы қазақ болып аталып журген ел емеспе.Маған құлақ деген сорлыға Қазақпын деп манғолдан қашасың ар жағы біремеспе сен сияқтылар ертең қазақдегенненде қашады.
Қорал 2017-07-28 22:17:21
жан жағымыздан анталаған көршілеріміз қазақтарды әр саққа жүгіртіп, олар халық болмаған, ел болмаған олардың жері емес деп (Солженицын, путин, жириновский, лимонов т.б. соларға ұқсағандар) ұлардай шулап жатқанда, неге біз ататектерімізді басқаларға беруіміз керек, Шынғысхан түркілерден оның ішінде қазақтардан, оның және оның ұрпақтарының әлемді мойындатқан жорықтары құрған мемлекеттері оның ішінде біздің ата Қазақ хандығы бар, біздің құқығымызды халхаға қарағанда әлдеқайда жоғарылатады. оны қазақтардың адайлары, жалайыры мен найманы өзінікі деп санаса оған құқылы, өйткені ол кісінің тікелей ұрпақтары - төрелер де біздің арамызда мына бір тарихи деректерге көңіл аударалық; Рашид- ад . дин, этот великий тюрколог средних веков, работа которого пользуется как самый авторитетный источник по истории тюркских народов, пишет, что начало происхождения монголов пошло от двух человек, которые отделились от своего племени и ушли на реку Аргун, которая при слиянии с Шилкой образует Амур. От этих двух и начинается монгольское племя. Слово монгол стало именем их рода, а потому название переходило к тем, кто им подчинялся. "Таким образом заключает Рашид-ад-дин монголы представляют категорию тюрков". Три племени происходили от одной матери- Алан-Гоа: Букун-Катаки, Салжуктаи и Бодончары. Букун-Катаки впоследствии преобразовались в племя караитов, салжуктаи в конгратов, а бодончары в киятов. Все эти племена носили название нирун, подчеркивая тем самым на свое происхождение от Алан-Гоа. Эти племена , отмечает Рашид-ад-дин "пользуются полнейшим уважение среди тюрко-монгольских племен, словно крупная жемчужина из раковин и лучший плод от дерева (Рашид-ад-дин Сборник летописей, т.1 кни. 1 стр. 15). Всех остальных называли дарлекин. Эти три племени заняли ведущее положение среди тюркских племен и представлялись как бы аристократами, господствующими племенами. урте-чино - волк-прародитель "монгольского" императорского рода как нам сказали, был потомком кианов и принадлежал к племени курулас (Abulghazi, 33). Курулас, как мы сказали, были ветвью коныратов. Рашид ад Дин несколько раз говорит нам, что Алун Гоа, которая была прародительницей "монгольских" ханов принадлежала к тому же племени унгират или конырат(Id. 64, note 3, by Des Maisons), чего следует, что "монгольские" ханы происходили от того же из ТЮРКСКОГО ПЛЕМЕНИ КОНЫРАТОВ. Так Кабул хан женился на Гоа Гулка, которая была из рода конырат, Исугей женился на Улун Еге или Огелен Ека, которая была из рода олхонуд. Главная жена Темуджина Бурте фуджин тоже была из рода олхонуд... Henry H. Howorth "History of the Mongols" Part I "The Mongoils Proper and the Kalmuks", London, Longman, Green and Co, 1876 p.35 ...The Kurulas were a section of the Turkish tribe of the Kunkurats, thus the connection with the Turks is still kept up in the legend... Перевод: с.35 ...Курулас были частью тюркского племени Коныратов, т.о. связь с тюрками все еще поддерживается в этой легенде. казахские роды кият, конрат, жалаир, найман, керей, существующие благополучно и поныне, стояли у истоков объединения империи Чингисхана. Собственно они его и подняли на белой кошме на Курултае 1206 года, назвав своим правителем. И об этом историческом факте мы можем узнать из таких первоисточников, как «Героический эпос Чингисхана» (Юань Чао Би Ши), летописи Рашид — ад-Дина, материалов собранных Левшиным А.И. и В. Г. Тизенгаузеном. У Тэмуджина и его первой жены Бортэ (конырат) было четыре сына: Джучи, Чагатай, Угэдэй, Толуй. Только они и их потомки наследовали высшую власть в государстве. У Тэмуджина и Бортэ также были дочери: • Ходжин-бэги, жена Буту-гургэна из рода икирес-конырат. • Алангаа (Алагай, Алаха), вышедшая замуж за нойона онгутов (уак) Буянбалд (в 1219 году, когда Чингисхан выехал на войну с Хорезмом, он поручил ей государственные дела в своё отсутствие, поэтому зовется также Тору дзасагчи гунджи (принцесса-правительница). • Тэмулэн, жена Шику-гургэна, сына Алчи-нойона из унгиратов, племени её матери Бортэ. • Алдуун (Алталун), вышедшая замуж за Завтар-сэцэна, нойона хонгирадов. У Тэмуджина и его второй жены меркитки Хулан-хатун, дочери Дайр-усуна, были сыновья Кюльхан (Хулугэн, Кулкан) и Харачар; а от татарки Есугэн (Есукат), дочери Чару-нойона — сыновья Чахур (Джаур) и Хархад. Бұл жерде халханың исі де жоқ
р 2017-07-28 22:01:48
сізбен көлгірсіп отырған ешкім жоқ. шындықты сұрағандарға жауап бере алмасаңыз, шыңғыс хан тұқымымын деп сіз де көлгірсімеңіз . мен коммунист түгел пионер де болып көрген адам емеспін, немдіі білем дейсіз ! төменгі кастадан шыққаныңыз елді балағаттаған сөзіңізден көрініп тұр. мақалаға қатысты ғана сөз қозғап отырғанымызды ұмытпаңыз.
Р-ға! 2017-07-28 21:40:45
Шыңғыс хан деген дешті-қыпышаққа кеп сойқанды салғанғой.Қыпшақтарды қойша бауыздаған дейді рас болса тарихшылар. Қыпшақ хандарының тұқымдарын бірін қалдырмай қырған. Аман қалғандарын құлдыққа сатқан!
р-ға! 2017-07-28 21:34:30
Онда сіз мырқымбайдың ұрпағымын деп көлгірси беріңіз... сізге сол жарасады. Коммунист болған сілімтік!
р 2017-07-28 21:01:41
Аймұхамбетке ! шыңғыс ханның балдарын айтпай-ақ қой. ол тарихты білеміз. шыңғысханның өзі қазақ жерін табанымен басқан адам ба, сол керек ! егер шыңғыс хан қазақ жерін көрмесе оны қазақ қылып кімге керек. төре өзі осы даудан қашып, жауап бере алмай оның қандай ұлт болғанының керегі жоқ деп отыр. бізді қазақты кемітіп кемітіп, қорлап болды. "ата-бабаңызды кім деп дәлеодеудің маңызы жоқ" дейді, өзінің құйрығына "шыңғыс ханның баласы" деп біреу печат басып кеткендей қылғынады. олай болса осының өзінің ата бабасының тегін білмейтіндер үшін несіне "халха-маңка" деп айтысып қиналасыңдар.
Төреге 2017-07-28 20:51:02
Төрелер ұшын, дұние жұзі ғалымдары ұшын ШХ кім болса ол болсын.Ал біз қазақтар ұшын ол моңғол !!!
Төре 2017-07-28 19:52:17
Р, Нағыз ақымақсыз! Ата-бабаңызды "кім" деп дәлелдеудің ұрпағы үшін маңызы жоқ. Ол сіздің атаңыз. Атаңыз тұрмақ, әкеңізді таңдап алалмайсыз. Біздер Төрелер, бабамыздың Шыңғысхан екенін дәреже, санаймыз. Оның қандай ұлт өкілі екенін біздерге дәлелдеудің не қажеті бар? Кім болса ол болсын. Ол біздердің бабамыз! Болды. Дүние жүзі ғалымдары Шыңғысханның даналығын қайта қарап, зерделеп жатса сіз сияқты қысқа-қортық ойлы ергежейлер шәуілдеп етегінен жабыспақ болады. О, О, Қып-қызыл ергежей ақымақ! Сіз бен біз кімбіз, Шыңғысхан кім? Біздер шаңның тозаңына тұрмаймыз, Шыңғысханның жанында.
Аймуханбетке 2017-07-28 19:28:36
Бас десе құлақ дейтін біреу екенсің. Бұл жерде руға бөліушілік жоқ. Шыңғысхан моңғол екенін біздің аңғалда аңқау һам жалқау, той-тұмалақшыл жəне құмалақшыл, ырымшылда, қыңыршыл қазақтан басқа жұрттың бəрі біледі.
Аймуханбет 2017-07-28 18:17:54
Арқада Жошы мен Алаша ханның мазары тұрған жоқпа.19 -ғасырда өз халқына КЕНЕНСАРЫ-ХАНҒА сатқындық жасаған, осы отырған елдін аталары емеспе? Енді руға бөлуді керемет тақырып жасап елдін берекесін алуды қою керек. Сталиннін заманында бір-бірін көрсетіп халық жауы жасаған тағыда осы қазақ көп қырылғанда осы қазақ.Руға атаға бөлінгенді қойып ел болу керек әйтпесе арты жақсы болмайды. (Р-ға) "…У всех царей столица в одном месте, Мой же престол - мое седло…». Мухаммед Шейбани «ТАВАРИХ-И ГУЗИДА-ЙИ НУСРАТ-НАМЕ», XVI век. «…Мухаммад Шайбани-хан по жаре держал пост месяца рамазана и, не разговляясь, ежедневно сражался по два раза…». В плен Мухаммеду Шейбни попали старший и младший ханы Моголистана Ханике-хан и Алача-хан. Мухаммед Шейбани отдал приказ освободить ханов из оков и доставить их к нему в ставку. МУХАММАД САЛИХ «Шейбани-наме», 1506 г. «….Еще падут много элей и улусов, если голова будет цела, будет все. Я потомок Иуджи (Джучи), а Вы оба — потомки Чагатая. Очевидно всем, что мы дети одной матери-прародительницы: и Чингис наш общий предок. Со времен Йуджи-хана и Чагатаи, между Нашим родом и Вашим родом не было крови; каждый самостоятельно правил в своем владении. И теперь пусть между нами не будет крови, а будет согласие и верность. Пусть Алача-хан первым отправится в свой улус, а ты, Улуг-хан, отправляйся вслед за ним со своими домочадцами». С этими словами Шейбани-хан дал разрешение Алача-хану тронуться в путь, подарив ему коней и снаряжение. Через два дня разрешил отбыть в Моголистан и Ханике-хану. Он также получил верблюдов, коней и снаряжение. Проводив с миром двух могольских ханов, Шейбани-хан поднял свои войска и отбыл к себе в столицу…». Мухаммед Шейбани (узб. Muhammad Shayboniy) (1451 — 2 декабря 1510) — узбекский хан основатель государства Шейбанидов. Сын Шахбудаг султана, внук правителя и основателя государства кочевых узбеков Абулхайир-хана (1428—1468). Чингизид, потомок по линии хана Шибана третьего сына Джучи. Поэтическое прозвище — Шахбахт (королевское счастье). Фото 1: Мавзолей Махаммада Шайбани, был разрушен в 1870-х годах. Фото 2: Надгробный камень Шейбани-хана, 1510 год, Санкт-Петербург, Эрмитаж. Фото 3: Некрополь династии Шайбанидов, г. Бухара.
Моңғол емес 2017-07-28 18:15:49
Шыңғысхан моңғол! Ол еш қашан қазақ болған емес. Қазіргі халхалар ШХның нағыз ұрпақтары. Халха сөзін қазақшаға аударса халқан болады. Халха атымен моңғолдар өздерін 15ші ғасырлардан бастап атай бастаған. Халха дегені ШХының елін қорғаушы қалқандар деген сөз. Халхаларды манжур-тунгус тектес деген өтірік сөз. Манжур тілі мен моңғол тілі алтай тілдеріне кіргенмен, бұл екеуі бөлек тілдер. Манжурлардың тілі басқа, моңғол тілі басқа.
р 2017-07-28 16:12:34
Төрелердің өтірігі Халқадан асып түспесе кем болмайтын шығар. Шыңғыс хан өзі қазақтың топырағын басқан адам ба, Алатау, Арқа, Атырауда болған ба, дәлелдесін. Тарихтың айын, күнін, жылын жазсын.
Сұлтан, Аман Шота - Төрелердің құлы! 2017-07-28 15:39:57
Сегізінші өтірігі ... иесіз қалған Шыңғысханға ИЕ болуы! Оған халқалар кінәлі емес! Кеңес кезіндеде, қазірде Шыңғысхан десе ат-тонын алақашқан біздер Қазақтар өзіміз ғой. Ертеректе бір тарихшыдан естігенім бар: В.Г. Ян (Яншивецкий) Еврей, Шынғиз-хан романын жазып болған соң, 1946 жылы И. Сталиннің қабылдауында болған көрінеді. Сонда Ян Шыңғысхан монгол емес, Қазақ немесе Орта Азия қалықтарынан деген ой айтқан. Өйткені барлық тарихи деректер осыған тіреледі дейді ғой... Сонда И. Сталин, "Олай жазуға болмайды! Өйткені қазіргі Қазақтардың РУХЫ қатты көтеріліп кетеді. Моғол деп жаза беру керек. Пусть потом история разберется. Пока подальше от современных Кзахов", деп нұскау берген екен деп айтып еді. Аты-жөнін ұмытып қалыппын. Ол кезде Шыңғысхан тұрмақ, біз Төреміз десек болды, өзіміздің Қазағымыз Төре-мөре, маңғол-саңғол, қанішердің ұрпағы, үстем таптың өкілісіңдер, т. т. замандарың өткен, енді сендердің қожайындарың мына жұмысшы-шаруалар біздерміз деп, бетімізге басып, жігерімізді құм қылған заманды қалай ұмытамыз? Төрелер өздерінің Шыңғысхан - Күншуақ Бабаның ұрпағы екенін ешқашанда, ақырзаманға дейін ұмытпайды. Оған сеніңіздер? Адам-баласы ата-бабасын таңдай алмайды, ол біз үшін тәбиғаттың құпиясы. Иесіз қалған іздеушісі жоқ Шыңғысханға Ие болған, Халқаларға қайта РАХМЕТ айтуымыз керек? Осы күнге дейін өзімнің Қазағыма Шыңғысхан тұрмақ, оның тұқымы Төрелердің де қажеті жоқ. Осы ойдан туындайтын ой, Төрелерге Шыңғысханның ұрпағы болу "Бақпа, әлде Сорма?" деген сауал. Біздер осы күнге дейін тек қана "сорының" дәмін татудамыз... Осы сауалға әзірше ешкімнің жауап беруге біліміде, жігеріде жетер емес?
Оқырман 2017-07-28 15:20:05
Бул мал қазақка Шыңғыс хан не теңім? Тексіз, намыссыз, тойымсыз, сатқын халыққа ШХны теліп әруағын қорламаңдар. Өздері де ойбай салады емес пе ШХның қаны қазақтың қаны екендігін айтсаң.
Erko 2017-07-28 15:19:15
Duris olardin otirigin aciw kerek. Cingis Han kazirgi mongoldardan gori, kazirgi kazaktarga jakin.
ха ха ха 2017-07-28 13:32:36
ха ха хаааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааааа ои ои е мое хаааааааааааааааааааааа мал казагым аи
Айна 2017-07-28 12:34:26
Ой бақырлар ай Осы терминдердің өзі айтып тұрған жоқ па Мысалы моңғол ОЛ ұлттың атауы емес Мың қол мың адам ОЛ біздің үш жүзіміз сияқты ӘСКЕР атауы яғни әртүрлі рулардан құралған Сол сияқты қазақтың да атауы ежелгі атау Қазақ қасак қайсақ яғни сақ деген ұғым Сақтардың екі түрі болған болған болса Сонда біз сақтың қайсысымыз яғни адасып жүрген қай сақпыз деп жүрген Содан атауы қайсақ болып келе жатыр ҚАЗАҚ ОЛ ЕЖЕЛГІ САҚТАРДЫҢ ҰРПАҒЫ ОСЫНЫ БІЛУ ШАРТ Өз тарихи атауымызды неге бұрмалайсыңдар Әлем біліп отыр оны іштей Ал қазақтар аузын ашып бәріне мазақ болып жүр жабайы кіргіздердің аузын жаба алмай Тарихшылар жұмыс жасамайды YOU TUBE те қазақ тарихына қатысты ешқандай да ақпарат жоқ

Үздік материалдар

Рухани жаңғыру

Қанат Әбілқайыр. Қарыз бен Парыз

Abai.kz 2970
Қауіп еткеннен айтамын

Қазақстанда жүрген қытайлар кімге сүйенеді? 

Н.Қошаманұлы 7669